Από το χωράφι στο ράφι: Μεσάζοντες «φουσκώνουν» τις τιμές, παραγωγοί και καταναλωτές πληρώνουν

Η «ψαλίδα» από το χωράφι στο ράφι ανοίγει ξανά, με παραγωγούς να καταγγέλλουν ότι τα προϊόντα τους φεύγουν φθηνά και καταλήγουν ακριβά στον καταναλωτή. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι μεσάζοντες και η αλυσίδα διακίνησης που, όπως λένε, «φουσκώνει» τελικά την τιμή που πληρώνει ο πολίτης.
Η ντομάτα «φεύγει» από την Κρήτη στα περίπου 2,20€/κιλό, περνά τα δημοπρατήρια στα 2,80€ και φτάνει στη λαϊκή στα 3,50€. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι η αγορά έχει «πλημμυρίσει» από τουρκικές ντομάτες που δύσκολα ξεχωρίζουν από τις ελληνικές, διατίθενται όμως στην ίδια, υψηλή τιμή.
Αντίστοιχες στρεβλώσεις περιγράφηκαν και για άλλα προϊόντα: το κολοκύθι που πωλείται από τον παραγωγό περίπου 1€ φτάνει στον καταναλωτή έως και 5€, ενώ το κουνουπίδι «φεύγει» με 1,30€ και πωλείται γύρω στα 3€. Για την πατάτα, επισημάνθηκε έλλειψη στη Νάξο, με επάρκεια ωστόσο σε λαϊκές και μανάβικα στην υπόλοιπη αγορά.

«Παράγουμε ακριβά, πουλάμε φθηνά-Ο καταναλωτής αγοράζει ακριβά»
Ο Δημήτρης Καπούνης περιέγραψε τον «παραλογισμό» της αγοράς: υψηλό κόστος παραγωγής, χαμηλές τιμές παραγωγού και ακριβό ράφι. Έθεσε ζήτημα αποτελεσματικών ελέγχων από την Πολιτεία, ενώ πρότεινε ένα διαφανές πλαίσιο σχηματισμού τιμών, με ενδεικτικό παράδειγμα ότι αν ο παραγωγός πουλά κολοκύθι 1€, με ΦΠΑ, μεταφορικά και εύλογο κέρδος μανάβη η τελική τιμή θα έπρεπε να κινείται γύρω στα 1,50€ – όχι στα 5€.
Συζητήθηκε και η «φύρα» στη διακίνηση, με ενδεικτικό ποσοστό 3%-4%, χωρίς ωστόσο αυτό να δικαιολογεί, όπως ειπώθηκε, τις υπερβολικές ανατιμήσεις που φτάνουν στον καταναλωτή.

Καύσιμα και κόστος παραγωγής
Για τα καύσιμα, τονίστηκε ότι από τον νέο μήνα ενεργοποιείται επιδότηση 0,41 €/λίτρο στην αντλία για τους αγρότες. Στη Νάξο, όπου η τιμή του πετρελαίου αναφέρθηκε στα 2,39 €/λτ, η επιδότηση «ρίχνει» την τιμή περίπου στα 1,80 €/λτ, με την εκτίμηση ότι σε άλλες περιοχές θα είναι ακόμη χαμηλότερη λόγω μεταφορικών. Παρά ταύτα, το συνολικό κόστος παραγωγής παραμένει, κατά τους παραγωγούς, δυσβάσταχτο.

Σκληρό σιτάρι, ψωμί και ζυμαρικά: Το «χάσμα» της μεταποίησης
Ο κ. Κουκούτσης στάθηκε ειδικά στα σιτηρά: το σκληρό σιτάρι πληρώνεται σήμερα στον παραγωγό περίπου 0,20 €/κιλό, την ώρα που τα ζυμαρικά πωλούνται «τουλάχιστον» 2,50 €/κιλό και το ψωμί φτάνει τα 3,10-3,40 €/κιλό. Υπενθύμισε ότι όταν το σιτάρι είχε ανέβει παλαιότερα στα 0,48 €/κιλό, οι τιμές των ζυμαρικών αυξήθηκαν -αλλά δεν μειώθηκαν αντίστοιχα στη συνέχεια, παρότι το σιτάρι «πήρε την κατρακύλα».
Ως βασικό «αγκάθι» κατονόμασε τους μεσάζοντες και τις ενδιάμεσες «αλυσίδες» εταιρειών. Περιέγραψε πρακτικές ενδοομιλικών συναλλαγών, όπου το προϊόν μεταπωλείται διαδοχικά μεταξύ συνδεδεμένων εταιρειών με διαρκή προσθήκη κέρδους -πρακτικές που, όπως σημείωσε, δεν είναι παράνομες, αλλά εκτινάσσουν το τελικό κόστος.

Σκόρδο και εισαγωγές
Για το σκόρδο, ανέφερε ότι ο Έλληνας παραγωγός πουλά περίπου 0,20-0,22 € το τεμάχιο, ενώ ο καταναλωτής το βρίσκει περίπου στα 0,70 €. Έθεσε, επίσης, θέμα προστασίας από εισαγωγές τρίτων χωρών, επισημαίνοντας παραδείγματα δασμών που επιβάλλονται σε άλλες αγορές με στόχο την προστασία της εγχώριας παραγωγής.Ο Δημήτρης Καπούνης ανακοίνωσε ημερίδα στη Νάξο για τη νέα ΚΑΠ 2028–2034, το απόγευμα της 31ης Οκτωβρίου, στην αίθουσα «Ιάκωβος Καμπανέλης». Όπως είπε, θα συμμετάσχουν υφυπουργοί, γενικοί γραμματείς, εκπρόσωποι περιφέρειας και αγρότες από Βόρειο και Νότιο Αιγαίο, με αιχμή την ένταξη της «νησιωτικότητας» στον σχεδιασμό και προτάσεις προς την ΕΕ για τα ειδικά κόστη των νησιών.
Ο κ. Κουκούτσης πρόσθεσε ότι, σύμφωνα με πληροφορίες του, η Ελλάδα αναμένεται να δεχτεί μείωση τουλάχιστον 17€ ανά στρέμμα στις άμεσες ενισχύσεις της νέας ΚΑΠ, σε ένα ήδη μειωμένο πλαίσιο που, όπως είπε, έχει κατεβάσει τον μέσο όρο από τα 55-60 € στα 20-21€ ανά στρέμμα.

Βιοντίζελ και τιμές παραγωγών: Προειδοποιήσεις για κινητοποιήσεις
Ο κ. Λίτος αναφέρθηκε στη «μεγαλύτερη συμβολαιακή καλλιέργεια» που συνδέεται με το βιοντίζελ, κάνοντας λόγο για προβλήματα στην κατανομή και για τιμές που, όπως είπε, υπολείπονται εκείνων που απολαμβάνουν άλλοι Ευρωπαίοι παραγωγοί.Υποστήριξε ότι στην Ελλάδα οι παραγωγοί «με το ζόρι» πληρώνονται 40 λεπτά, ενώ σε άλλες χώρες ξεκινούν από 48 λεπτά, και προειδοποίησε για κινητοποιήσεις έως τα Χριστούγεννα αν δεν υπάρξει λύση.

Το κοινό μήνυμα των παραγωγών
Παρά τις διαφοροποιήσεις ανά προϊόν και περιοχή, το μήνυμα ήταν ενιαίο: αυστηροί έλεγχοι σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, διαφάνεια στη διαμόρφωση τιμών, θωράκιση από αθέμιτες πρακτικές και ουσιαστική στήριξη του κόστους παραγωγής.«Παράγουμε ακριβά, πουλάμε φθηνά και ο καταναλωτής αγοράζει ακριβά» ήταν η φράση που συμπύκνωσε την εικόνα που μετέφεραν οι παραγωγοί.