Θάνος Σκάρλος: Αλήθειες και ψέματα για τα αρδευτικά έργα του «Ύδωρ 2.0» στην ΠΕ Καρδίτσας – Εξασφαλισμένοι οι πόροι

Σε μια περίοδο μεγάλων προκλήσεων για την αγροτική παραγωγή, η πολιτεία καλείται να συνεχίσει με συνέπεια τις παρεμβάσεις που ενισχύουν τον πρωτογενή τομέα και δημιουργούν σύγχρονες υποδομές. Για την Καρδίτσα, για την Θεσσαλία, για τον αγρότη που καθημερινά δίνει μάχη με το αυξημένο κόστος παραγωγής, την κλιματική κρίση και την αβεβαιότητα, η ουσιαστική πολιτική στήριξη περνά μέσα από τα μεγάλα έργα υποδομής και κυρίως από τα αρδευτικά έργα.
Το πρόγραμμα «Ύδωρ 2.0» αποτελεί αναμφίβολα τη μεγαλύτερη οργανωμένη παρέμβαση στον τομέα των αρδευτικών υποδομών των τελευταίων πενήντα ετών. Πρόκειται για ένα εθνικό σχέδιο στρατηγικής σημασίας, το οποίο χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, αξιοποιώντας σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Ιδιαίτερη σημασία για την ευρύτερη περιοχή της Καρδίτσας έχει το γεγονός ότι στο πρόγραμμα «Ύδωρ 2.0» εντάχθηκαν δύο μεγάλα και στρατηγικής σημασίας αρδευτικά έργα, τα οποία αναμένεται να ενισχύσουν ουσιαστικά την αγροτική παραγωγή, να εκσυγχρονίσουν τις υφιστάμενες υποδομές και να δημιουργήσουν νέες προοπτικές ανάπτυξης για τον πρωτογενή τομέα σε ολόκληρη τη Θεσσαλία.
Το πρώτο, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, αφορά την αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό των δικτύων άρδευσης του ΤΟΕΒ Ταυρωπού, ενός έργου τεράστιας σημασίας για περισσότερα από 114.000 στρέμματα στην Π.Ε. Καρδίτσας. Με συνολικό προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 140 εκατομμύρια ευρώ, προβλέπεται η ανάπτυξη ενός σύγχρονου, πλήρως υπογειοποιημένου και «έξυπνου» αρδευτικού δικτύου, με αυτοματοποιημένη λειτουργία, περιορισμό των απωλειών νερού και ουσιαστική αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών.
Το δεύτερο μεγάλο έργο, που αναμένεται να ξεκινήσει, αφορά το αρδευτικό δίκτυο Υπέρειας Λάρισας – Ορφανών Καρδίτσας, που θα καλύψει περίπου 68.000 στρέμματα και θα δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο σύστημα σύγχρονων αρδευτικών υποδομών με αντλιοστάσια, δεξαμενές, δίκτυα διανομής και αξιοποίηση των υφιστάμενων γεωτρήσεων. Πρόκειται για μια επένδυση που ξεπερνά τα 131 εκατομμύρια ευρώ και μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τις παραγωγικές δυνατότητες της περιοχής. Στο συγκεκριμένο έργο μάλιστα, μετά από διαβούλευση και παρέμβαση του πρ. Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα εξασφαλίστηκε η επέκταση του δικτύου προς τις κοινότητες Πασχαλίτσας, Κυψέλης, Ερμητσίου και Ματαράγκας.
Εδώ πρέπει να σημειώσουμε κάτι εξίσου σημαντικό: Για την περιοχή μας, η ένταξη δύο τόσο σημαντικών έργων στο «Ύδωρ 2.0» δεν ήταν ούτε συγκυριακή ούτε αυτονόητη. Τίποτα δεν χαρίζεται. Για να φτάσουμε σήμερα να μιλάμε για αυτά τα έργα χρειάστηκε επιμονή, γνώση των πραγματικών αναγκών της περιοχής και τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία. Χρειάστηκε όμως και ουσιαστική παρέμβαση σε υψηλό πολιτικό επίπεδο, ώστε τα έργα αυτά να αποκτήσουν προτεραιότητα στον εθνικό σχεδιασμό. Υπήρξαν άνθρωποι που πίστεψαν στη σημασία τους, τα στήριξαν σταθερά και τα ανέδειξαν εκεί όπου κρίνονται οι μεγάλες αποφάσεις. Είναι χαρακτηριστικό επίσης, ότι από τα 9 έργα που ανακοινώθηκαν στο «Ύδωρ 2.0», σήμερα ουσιαστικά εκτελούνται τα τέσσερα, εκ των οποίων τα δύο αφορούν την ΠΕ Καρδίτσας. Και αυτό, αν μη τι άλλο , σημαίνει πολλά.
Η πρόσφατη αναπροσαρμογή του χρηματοδοτικού σχεδιασμού στο Ταμείο Ανάκαμψης, που περιλαμβάνει και τα δύο σημαντικά αρδευτικά έργα της περιοχής μας, αποτελεί μια εξέλιξη που συνδέεται με τα ιδιαίτερα αυστηρά χρονοδιαγράμματα του προγράμματος –ολοκληρώνεται τέλη Ιουλίου- και τη συνολική ανάγκη βέλτιστης αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων. Οφείλουμε συνεπώς να αντιμετωπίζουμε τα δεδομένα με σοβαρότητα και ρεαλισμό. Ηταν αναμενόμενο να υπάρξουν ανακατανομές πόρων, προκειμένου να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή απορρόφηση κονδυλίων σε εθνικό επίπεδο κάτι που δεν αναιρεί σε καμία περίπτωση τη σημασία και την αναγκαιότητα υλοποίησής τους.
Τα έργα δεν ακυρώνονται και δεν εγκαταλείπονται, όπως τεχνηέντως ορισμένοι διακινούν σενάρια. Αντιθέτως υπάρχει σαφής κυβερνητική βούληση και έχουν εξασφαλιστεί εθνικοί πόροι ώστε τα έργα να ολοκληρωθούν. Και είμαστε βέβαιοι ότι αυτό θα συμβεί, γιατί πρόκειται για παρεμβάσεις καθοριστικές όχι μόνο για τη Θεσσαλία αλλά συνολικά για την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού πρωτογενούς τομέα.
Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική η ανάγκη να προχωρήσουν και να ολοκληρωθούν και τα κλειστά δίκτυα άρδευσης του Σμοκόβου, ένα έργο κομβικής σημασίας για την ευρύτερη περιοχή, που θα ενισχύσει ουσιαστικά την ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων και θα δώσει πραγματική ανάσα στον πρωτογενή τομέα της Καρδίτσας και της Θεσσαλίας συνολικά.
Η εποχή που η αγροτική παραγωγή μπορούσε να στηρίζεται σε παρωχημένες υποδομές έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Σήμερα απαιτούνται σύγχρονα δίκτυα, σωστή διαχείριση υδάτινων πόρων, εξοικονόμηση ενέργειας και τεχνολογική αναβάθμιση. Αυτή είναι η μόνη απάντηση απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και της παραγωγικής επιβίωσης της ελληνικής περιφέρειας.
Η στήριξη του πρωτογενούς τομέα οφείλει να αποτελεί σταθερή και αδιαπραγμάτευτη εθνική προτεραιότητα. Σε αυτή την κρίσιμη προσπάθεια δεν χωρούν μικροπολιτικές αντιπαραθέσεις, παρά μόνο η ανάγκη για σοβαρότητα, συνεννόηση και κοινό βηματισμό. Απαιτείται διαρκής συνεργασία και στενή θεσμική σύμπλευση ανάμεσα στην πολιτεία και όλους τους παραγωγικούς φορείς, ώστε οι πολιτικές να μετουσιώνονται σε πραγματικά έργα που φτάνουν στον αγρότη και ενισχύουν ουσιαστικά την παραγωγή.
Τα μεγάλα αρδευτικά έργα δεν είναι απλές τεχνικές παρεμβάσεις· είναι η βάση για να σταθεί όρθια η αγροτική παραγωγή και να συνεχίσει ο τόπος μας να έχει προοπτική στο μέλλον.
Θάνος Σκάρλος
τ. Δήμαρχος Σοφάδων
τ. Πρόεδρος ΠΕΔ παραρτήματος ΠΕ Καρδίτσας
τ. Πρόεδρος Επιτροπής Πρωτογενούς Τομέα ΠΕΔ Θεσσαλίας
τ. μέλος Επιτροπής Πρωτογενούς Τομέα ΚΕΔΕ