Φρένο στα «κόκκινα» δάνεια: Τι αλλάζει για τους καταναλωτές

Στην αποφυγή της δημιουργίας μιας νέας γενιάς κόκκινων καταναλωτικών δανείων και της υπερχρέωσης των νοικοκυριών, στη διαφάνεια, την καλύτερη πληροφόρηση των καταναλωτών αλλά και την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας από την πλευρά των πιστωτών (τραπεζών, επιχειρήσεων κ.λπ.) στοχεύει το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που είναι έτοιμο και θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες μέρες και αφορά την ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας 2023/2225 της ΕΕ.
O Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην κυριακάτικη ανάρτησή του ανέφερε ότι είναι έτοιμο το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που προστατεύει τους καταναλωτές από καταχρηστικές συμπεριφορές αναφορικά με δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Οπως τόνισε ο Πρωθυπουργός με το νομοσχέδιο μπαίνει τέλος στα «ψιλά γράμματα», αλλά και σε παράτυπες πρακτικές και ορίζεται ότι το ανώτατο ύψος όπου μπορεί να φτάσει ένα καταναλωτικό δάνειο μαζί με τους τόκους κυμαίνεται μεταξύ 30% και 50% πάνω από το κεφάλαιο το οποίο δανείστηκε ο συναλλασσόμενος από την τράπεζα, όπως ισχύει κατά μέσο όρο και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Μάλιστα σημείωσε ότι στο νομοσχέδιο θα υπάρχουν διατάξεις που θα προσφέρουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να υπαναχωρήσουν από τη δανειακή σύμβαση εντός 14 ημέρων από τη στιγμή που θα συναφθεί, χωρίς να πρέπει να αναφέρουν τους λόγους.

Πλήρης διαφάνεια
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές στο νομοσχέδιο που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση της επόμενες ημέρες δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της διαφάνειας μέσω της σαφούς προσυμβατικής ενημέρωσης των καταναλωτών και της καθιέρωσης ουσιαστικού ελέγχου πιστοληπτικής ικανότητας.
Κάθε σύμβαση πίστωσης θα πρέπει να περιλαμβάνει παρόμοιες πληροφορίες σε μορφή με εκείνες που είχαν παρασχεθεί πριν από τη σύναψή της. Οι πιστωτικοί φορείς θα πρέπει να παρέχουν επαρκείς και σαφείς πληροφορίες ώστε οι καταναλωτές να επιλέγουν τη σύμβαση που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους και την οικονομική τους κατάσταση αλλά και να εκτιμούν την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών τους πριν συνάψουν τη δανειακή σύμβαση και να ενημερώνουν τους καταναλωτές εφόσον η αίτηση απορριφθεί για τα αποτελέσματα και τα στοιχεία της απόρριψης.
Για τα καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις θα προβλέπεται νομοθετική ρύθμιση που θα ορίζει ένα πλαφόν στο συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο (ΣΕΠΕ), το οποίο θα αντιστοιχεί ενδεχομένως στο 40% επί του ποσού της πίστωσης. Στο ΣΕΠΕ συνυπολογίζονται εκτός του επιτοκίου και διάφορες τραπεζικές χρεώσεις, όπως τα έξοδα εξέτασης δανείου κ.λπ. Η νομοθετική διάταξη θα ισχύει μόνο για τα καταναλωτικά δάνεια τακτής λήξης έως 100.000 ευρώ, που σημαίνει πως εκτός της ρύθμισης θα βρεθούν τα «ανοιχτά» δάνεια και οι πιστωτικές κάρτες.
Επίσης άλλες διατάξεις θα προβλέπουν πως οι πιστωτές θα πρέπει να ενημερώνουν τους καταναλωτές στις περιπτώσεις που χάσουν κάποια δόση αποπληρωμής προτείνοντας και λύσεις όπως αναμόρφωση του δοσολογίου τους, πριν εκκινήσουν τις όποιες διαδικασίες και ενημερώνοντας τους καταναλωτές για τις επιλογές που έχουν ώστε να αποφύγουν την υπερχρέωση.

«Buy Now – Pay Later»
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο θα καλύπτει επίσης και τις σύγχρονες μορφές χρηματοδότησης, όπως τα σχήματα «Buy Now – Pay Later», δηλαδή, τη λειτουργία των παρόχων υπηρεσιών «Αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα» που έχουν αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα. Με διατάξεις του το νομοσχέδιο εισέρχεται έτσι και στον τομέα των επιχειρήσεων που προμηθεύουν προϊόντα ή υπηρεσίες μέσω έντοκων δόσεων και οι οποίες θα υποχρεούνται να ελέγχουν την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών τους πριν από την έγκριση της συναλλαγής. Στόχος και σε αυτή την περίπτωση είναι η αποφυγή και προφύλαξη των καταναλωτών από υπερχρέωση. Με τις αλλαγές που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο θα ενισχυθεί επίσης η εποπτεία της αγοράς και θα προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις για παραβατικές πρακτικές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές και στη διάσταση της πρόληψης, με την πρόβλεψη πρόσβασης των πολιτών και σε υπηρεσίες συμβουλευτικής για τη διαχείριση οφειλών, καθώς και με την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης.