Ο αντίκτυπος της ευλογιάς στο γάλα και στους παραγωγούς

Αυξημένη κατά 9% ήταν η μέση τιμή παραγωγού στο πρόβειο γάλα τον Φεβρουάριο του 2026 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, αύξηση η οποία αναμένεται μες στους επόμενους μήνες να αποτυπωθεί και στη λιανική τιμή της φέτας, αλλά και άλλων τυροκομικών προϊόντων που έχουν ως βασική πρώτη ύλη το πρόβειο γάλα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ, η μέση τιμή παραγωγού για το πρόβειο γάλα ήταν τον Φεβρουάριο 1,5053 ευρώ/κιλό έναντι 1,3809 ευρώ/κιλό τον Φεβρουάριο του 2025. Τον Ιανουάριο του 2026 η μέση τιμή ήταν 1,4962 από 1,3836 ευρώ/κιλό ένα χρόνο πριν.

Πού οφείλεται αυτή η αύξηση;
Οχι στην κρίση στη Μέση Ανατολή –για την ώρα τουλάχιστον–, η οποία έχει επιφέρει ανατιμήσεις ήδη στο ενεργειακό κόστος και σε επόμενη φάση και στις ζωοτροφές, λόγω της ραγδαίας αύξησης στην τιμή των λιπασμάτων. Και αυτό θα ήταν το… ευτυχές σενάριο. Η αύξηση στη μέση τιμή παραγωγού, η οποία αποτυπώνεται στα διαθέσιμα έως τώρα στοιχεία, αποδίδεται στο γεγονός ότι πλέον λιγοστεύουν οι παραδόσεις πρόβειου γάλακτος στην ηπειρωτική Ελλάδα, απόρροια της ευλογιάς, που οδήγησε στον «αφανισμό» ολόκληρων κοπαδιών και στην αναγκαστική έξοδο των κτηνοτρόφων από το επάγγελμα.
Μόνο μέσα στο πεντάμηνο Οκτωβρίου 2025 – Φεβρουαρίου 2026, περίοδο κατά την οποία παρατηρήθηκε έξαρση των κρουσμάτων της ευλογιάς, η συνολική παραδοθείσα ποσότητα πρόβειου γάλακτος ήταν λιγότερη κατά 11.500 τόνους ή κατά 4,6% σε σύγκριση με το πεντάμηνο Οκτωβρίου 2024 – Φεβρουαρίου 2025, περίοδο που η ευλογιά ήταν στους πρώτους μήνες εμφάνισής της στην ελληνική προβατοτροφία. Και μπορεί αυτή η μείωση κατά 4,6% να φαίνεται μικρή, όμως το πρόβλημα είναι πολλαπλάσιο σε συγκεκριμένες περιοχές. Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι στα στοιχεία δεν αποτυπώνεται ακόμη ο αντίκτυπος από τον αφθώδη πυρετό που πλήττει την κτηνοτροφία στη Λέσβο.
Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο νομός Ξάνθης, όπου στο πεντάμηνο Οκτωβρίου 2025 – Φεβρουαρίου 2026 η παραδοθείσα ποσότητα ήταν λιγότερη κατά 70,7% και οι παραγωγοί που παρέδωσαν γάλα 75% λιγότεροι από αυτούς στο πεντάμηνο Οκτωβρίου 2024 – Φεβρουαρίου 2025. Πρόκειται για τον νομό με τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων ευλογιάς μετά τη Λάρισα, 245 μέχρι τις 29 Μαρτίου 2026, με το πρόβλημα να αφορά 295 εκτροφές. Στη Λάρισα, η παραδοθείσα ποσότητα ήταν μειωμένη κατά 12% και οι παραγωγοί λιγότεροι κατά 15%. Ποσότητα μειωμένη κατά 12% μεταφράζεται σε παραδόσεις 4.600 τόνων λιγότερο, που αποτελεί το 40% των 11.500 τόνων που «χάθηκαν» το εξεταζόμενο πεντάμηνο από όλη την Ελλάδα. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης τα επιβεβαιωμένα κρούσματα στον νομό Λάρισας από τον Αύγουστο του 2024 έως και τον Μάρτιο του 2026 ανέρχονταν σε 253 και αφορούσαν 360 εκτροφές.
Σοβαρή μείωση της παραγωγής πρόβειου γάλακτος αλλά και των παραγωγών καταγράφηκε επίσης στους νομούς Ημαθίας (η παραδοθείσα ποσότητα ήταν μικρότερη κατά 35% και οι παραγωγοί κατά 36%), Μαγνησίας, με την αντίστοιχη μείωση να είναι 25,8% και 14,8%, ο νομός Σερρών με μείωση παραγωγής κατά 20,2% και παραγωγών κατά σχεδόν 17%. Συνολικά από τον Αύγουστο του 2024 έως τον Μάρτιο του 2026 τα επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς σε πανελλαδικό επίπεδο ήταν 2.144 και έχουν θανατωθεί το ίδιο διάστημα 486.300 αιγοπρόβατα.

Τι γίνεται σε επίπεδο παραγωγών;
Το 2022, πριν η ευλογιά πλήξει την ελληνική κτηνοτροφία, ο αριθμός των παραγωγών που είχαν παραδώσει πρόβειο γάλα ήταν 40.519. Το 2024 είχε υποχωρήσει σε 38.821, ενώ το 2025 ο αριθμός των παραγωγών που παρέδωσαν πρόβειο γάλα ήταν 37.951, λιγότεροι κατά 6,5% ή κατά 2.568. Πόσες εκτροφές έχουν «πληγεί» έως τώρα; 2.652. Σύμπτωση; Μάλλον όχι. «Οταν ένα κοπάδι εκκαθαρίζεται, δεν αντικαθίσταται ούτε σε μήνες ούτε σε ένα χρόνο. Απαιτούνται τουλάχιστον τρία χρόνια για επιστροφή σε κανονικότητα. Η έξοδος αυτή είναι δομική, όχι κυκλική», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Ιωάννης Καϊμακάμης, γεωπόνος και πρώην αντιπρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ.(Δήμητρα Μανιφάβα, kathimerini)