Διεύθυνση Κτηνιατρικής Περιφέρειας Θεσσαλίας: Μέτρα αντιμετώπισης του Αφθώδους πυρετού

Μετά από την επιβεβαίωση στις 16-03-2026, κρούσματος Αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής Περιφέρειας Θεσσαλίας ενημερώνει όλους τους κτηνοτρόφους της Περιφέρειας για τα κάτωθι:

Τι είναι ο αφθώδης πυρετός
Ο αφθώδης πυρετός (FMD – Foot and Mouth Disease) είναι ένα ιογενές νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης που προκαλεί τεράστιες οικονομικές απώλειες. Ο ιός είναι σχετικά ανθεκτικός στο περιβάλλον. Δεν αποτελεί απειλή για την Δημόσια Υγεία, ωστόσο θεωρείται ένα από τα πιο επικίνδυνα και σημαντικότερα οικονομικά νοσήματα των παραγωγικών ζώων παγκοσμίως.

Ποια ζώα είναι ευαίσθητα στον Αφθώδη πυρετό
Όλα τα δίχηλα ζώα είναι ευαίσθητα στον αφθώδη πυρετό. Νοσούν τα βοοειδή, οι χοίροι, τα αιγοπρόβατα και πολλά είδη της άγριας πανίδας (ελάφια, ζαρκάδια, αγριόχοιροι).

Πως μεταδίδεται ο αφθώδης πυρετός
Η νόσος εμφανίζει πολύ υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση.
Η κυριότερη οδός μόλυνσης είναι η άμεση επαφή με άρρωστα ζώα. Η νόσος μπορεί να μεταδοθεί επίσης με έμμεση μηχανική μετάδοση με την ανθρώπινη δραστηριότητα (οχήματα, υποδήματα, ρουχισμός, χέρια, εργαλεία, άλλος εξοπλισμός) καθώς και με άλλα είδη ζώων (άλογα, σκύλοι, γάτες, πουλιά, τρωκτικά). Σημαντική πηγή μετάδοσης είναι επίσης η χορήγηση υπολειμμάτων μολυσμένων τροφίμων από την ανθρώπινη κατανάλωση στα ζώα (σίτιση π.χ. των χοίρων με αποφάγια από την ανθρώπινη κουζίνα).
Τέλος είναι δυνατή η μετάδοση της νόσου και με τη μεταφορά του ιού με τον αέρα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης σε γειτονικές εκτροφές.
Το νόσημα μπορεί επίσης να μεταφερθεί από μια περιοχή σε άλλη και με την μεταφορά νωπών (μη επεξεργασμένων) τροφίμων ζωικής προέλευσης όπως με το νωπό γάλα και γαλακτοκομικά που δεν έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, με το νωπό κρέας και παραπροϊόντα του και με άλλα προϊόντα όπως μολυσμένες ζωοτροφές, ακατέργαστα δέρματα, μαλλί κλπ.

Σχέση με την Δημόσια Υγεία
Ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
Ποια είναι τα κλινικά συμπτώματα της νόσου
Η νόσος εμφανίζει νοσηρότητα έως 100% και θνησιμότητα 1-5% στα ενήλικα και ? 20% στα νεαρά ζώα. Η περίοδος επώασης της νόσου είναι 2-14 ημέρες στα βοοειδή, 1-12 ημέρες (συχνά 2-8 ημέρες) στα αιγοπρόβατα και ? 2 ημέρες στους χοίρους. Ανάλογα με το είδος του ζώου παρατηρούνται τα εξής συμπτώματα:

Γενικά συμπτώματα σε όλα τα είδη των ζώων: Πυρετός, ανορεξία, φυσαλίδες σε στόμα/άκρα/μαστό, διαβρώσεις μετά τη ρήξη, χωλότητα, σιελόρροια, μείωση παραγωγής.
Βοοειδή: Πυρετός, σιελόρροια, μείωση παραγωγής γάλακτος, φυσαλίδες στο στόμα και στα άκρα, χωλότητα (απροθυμία για βάδιση έως κατάκλιση), φυσαλίδες στον μαστό, επιπλοκές (μαστίτιδα, παραμόρφωση οπλών, υπογονιμότητα, μυοκαρδίτιδα).
Αιγοπρόβατα: Συχνά ήπια ή υποκλινική νόσος, χωλότητα, ήπιες στοματικές διαβρώσεις, φυσαλίδες στη στεφάνη/μεσοδακτύλιο διάστημα, αγαλαξία, πιθανές αποβολές, θάνατος νεαρών χωρίς προειδοποιητικά σημεία.
Χοίροι: Σοβαρές αλλοιώσεις στα άκρα, αποκόλληση κερατίνης ουσίας, χωλότητα ή άρνηση βάδισης – κατάκλιση, φυσαλίδες σε σημεία πίεσης, αλλοιώσεις στο ρύγχος/γλώσσα, αιφνίδιος θάνατος νεαρών από καρδιακή ανεπάρκεια.

Πως προλαμβάνεται ο αφθώδης πυρετός
Η νόσος προλαμβάνεται εφαρμόζοντας όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να εφαρμόζονται σε όλες τις μονάδες για την αποφυγή εισόδου νοσημάτων στην εκτροφή. Πιο συγκεκριμένα πρέπει να τηρούνται τα παρακάτω μέτρα σε όλες τις κτηνοτροφικές μονάδες:
i. Τοποθέτηση περίφραξης για την αποφυγή εισόδου άγριων ζώων στην εκτροφή και τοποθέτηση λεπτών πλεγμάτων στα παράθυρα των κτιρίων.
ii. Αποφυγή κοινής χρήσης μηχανημάτων και εξοπλισμού μεταξύ των εκτροφών.
iii. Αποφυγή κουράς από μη ελεγχόμενα συνεργεία και χωρίς λήψη αυστηρότατων μέτρων βιοασφάλειας.
iv. Αποφυγή βόσκησης σε κοινούς βοσκότοπους με άλλες εκτροφές.
v. Απαγόρευση εισόδου ατόμων άσχετων με την εκτροφή και αποφυγή χρησιμοποίησης κοινού βοηθητικού προσωπικού από εκτροφή σε εκτροφή.
vi. Απαγόρευση εισόδου ξένων οχημάτων εντός της εκτροφής.
vii. Εφαρμογή απολυμάνσεων, εντομοκτονιών και τρωκτικοκτονιών.
Σε περίπτωση υποψίας παρουσίας της νόσου στην εκτροφή ή σε περίπτωση διαπίστωσης συμπτωμάτων που μπορεί να μοιάζουν με αυτά του αφθώδη πυρετού, ο κτηνοτρόφος πρέπει να επικοινωνήσει ΑΜΕΣΑ με τις αρμόδιες τοπικές κτηνιατρικές αρχές.