Ακρίβεια, ο μεγάλος “βραχνάς” για καταναλωτές και κυβέρνηση – Πώς “ροκανίζεται” το αυξημένο εισόδημα

Σε «βραχνά» για τους πολίτες, αλλά και για την κυβέρνηση εξελίσσεται ο πληθωρισμός στη χώρα μας. Τα στοιχεία που έρχονται δείχνουν ότι μπορεί το «τέρας» του πληθωρισμού να κόντυνε, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει εξαλειφθεί. Μάλιστα, συχνά-πυκνά δείχνει τα «δόντια» του, όπως συμβαίνει με τα ενοίκια, το κρέας, τις υπηρεσίες φιλοξενίας, ταξιδίων κ.λπ., που «ροκανίζουν» τις όποιες αυξήσεις μισθών και συντάξεων.
Για την κυβέρνηση, ο πληθωρισμός παραμένει σοβαρό πρόβλημα, γιατί οι όποιες μονοψήφιες ανατιμήσεις αγαθών έρχονται να προστεθούν σε μεγάλες διψήφιες αυξήσεις που έχουν συσσωρευθεί τα τελευταία 3-4 χρόνια. Το πιο σημαντικό είναι πως, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν, οπότε οι επιδόσεις της χώρας ήταν κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε. ή και καλύτερες, αυτή τη φορά κινούνται σε ιδιαίτερα αρνητικό επίπεδο. Ο εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) που παρουσίασε η Eurostat για τον περασμένο Ιούλιο δείχνει ότι η Ελλάδα κινήθηκε στο 3,7%, όταν ο μέσος όρος της ευρωζώνης ήταν στο 2%. Η Ελλάδα, δηλαδή, έχει σχεδόν υπερδιπλάσιο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Στην πράξη, η Ελλάδα είχε τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην ευρωζώνη, πίσω από την Εσθονία (5,6%), τη Σλοβακία (4,5%), την Κροατία (4,5%) και τη Λετονία (3,9%).

Κατηγορία “Στέγαση” και ακρίβεια
Είναι ο τέταρτος μήνας αύξησης του Δείκτη στην Ελλάδα και αποδίδεται σε σημαντικό βαθμό στην κατηγορία αγαθών «Στέγασης» (ενοίκια κατοικίας, επισκευές, ηλεκτρισμός, ύδρευση κ.λπ.). Αν και η Eurostat δεν δίνει (επιμέρους) στοιχεία για τον πληθωρισμό του περασμένου Ιουλίου, εντούτοις δίνει στοιχεία για τον μήνα Ιούνιο. Τον συγκεκριμένο μήνα η Ελλάδα παρουσίασε ανατιμήσεις αγαθών στην κατηγορία «Στέγαση», της τάξης του 9,2%. Είναι η μεγαλύτερη αύξηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, έχοντας ως αμέσως επόμενη την Πολωνία, με ετήσια ανατίμηση των αγαθών «Στέγασης» κατά 8,2%. Τα ενοίκια κατοικιών είναι η βασική αιτία των ανατιμήσεων των αγαθών «Στέγασης», καθώς για τον περασμένο Ιούνιο στη χώρα μας σημειώθηκε αύξηση της τάξης του 11,3% – η υψηλότερη στην Ενωμένη Ευρώπη. Ωστόσο, δεν είναι μόνον τα ενοίκια που τροφοδοτούν την ακρίβεια. Η μείωση της παραγωγής κρέατος στη χώρα μας, είτε επειδή μειώνονται οι παραγωγοί είτε επειδή μειώνεται το ζωικό κεφάλαιο, έχει οδηγήσει προς τα πάνω τις τιμές κρέατος. Τον μήνα Ιούνιο καταγράφηκε ανατίμηση 6,1% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, με το βοδινό κρέας να οδηγεί τις ανατιμήσεις.
Σε ετήσια βάση, το βοδινό κρέας, σύμφωνα με τη Eurostat, έχει ανατιμηθεί στην Ελλάδα κατά 15,1%. Υπάρχουν πολλά αγαθά που συμβάλλουν σήμερα στην αύξηση του κόστους διαβίωσης. Πολλές φορές οι αυξήσεις προέρχονται από ενδογενείς αιτίες (π.χ. αύξηση κόστους ενοικίων), αλλά και εξωγενείς (π.χ. αύξηση τιμής καφέ, βοδινού κρέατος). Ωστόσο, η διαφορά της χώρας μας με τις άλλες χώρες της Ε.Ε. είναι ότι οι πολίτες τους δεν βίωσαν την παρατεταμένη οικονομική κρίση που έζησαν οι Ελληνες και η οποία οδήγησε (κατά μέσο όρο) σε μείωση του εισοδήματός τους κατά 25%. Η μεγάλη δε αυτή συρρίκνωση του εισοδήματος στην Ελλάδα είναι που κάνει τις ανατιμήσεις περισσότερο επαχθείς στους Ελληνες απ’ ό,τι στους άλλους Ευρωπαίους.

Τι γίνεται με τις ανατιμήσεις
Επίσης, γενικό συμπέρασμα είναι ότι, παρά τη μείωση του εισοδήματος στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 2010, οι Ελληνες βίωσαν στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 2020 περίπου τις ίδιες ανατιμήσεις με τους λοιπούς Ευρωπαίους. Μάλιστα, τους τελευταίους 12 μήνες οι Ελληνες βιώνουν ακόμα μεγαλύτερες ανατιμήσεις απ’ ό,τι οι Ευρωπαίοι (κατά μέσο όρο). Τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. δείχνουν ότι από το 2020 μέχρι σήμερα, από τα 213 αγαθά (προϊόντα και υπηρεσίες) που συνθέτουν τον Γενικό Δείκτη Τιμών (πληθωρισμός), τα 180 έχουν ανατιμηθεί, τα δύο έχουν παραμείνει αμετάβλητα και για 31 αγαθά σημειώθηκε μείωση τιμών. Δηλαδή, σε περίπου 8 στα 10 αγαθά που καταναλώνουμε η τιμή τους αυξήθηκε και σε λιγότερο από 2 στα 10 η τιμή τους μειώθηκε. Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις έχουν γίνει στις μεταφορές -κυρίως στα αεροπορικά εισιτήρια, όπου οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία 3-4 χρόνια-, στην ενέργεια (φυσικό αέριο) και στα τρόφιμα. Τα τρόφιμα είναι η κατηγορία αγαθών που εμφανίζει τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις την περίοδο 2020-2025, που ξεπερνούν το 30%. Οι μεγαλύτερες μειώσεις έχουν καταγραφεί στα τεχνολογικά προϊόντα (κινητά, ηχοσυστήματα, κάμερες, ηλεκτρικές συσκευές κ.ά.). Επίσης, μειώσεις έχουν καταγραφεί σε υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και σε ορισμένες κατηγορίες υπηρεσιών – κυρίως τις κρατικά παρεχόμενες, όπως είναι το τραμ και το μετρό.