Συντάξεις: Τα 3 βήματα για ταχύτερη έξοδο

– Πώς να προετοιμαστείτε έως και 2 χρόνια πριν την αίτηση

Λιγότερα από 40.000 άτομα (κυρίως μητέρες ανηλίκων και εργαζόμενοι με βαρέα και ανθυγιεινά) είναι οι εναπομείναντες ασφαλισμένοι που έχουν κατοχυρώσει το δικαίωμα να βγουν στη σύνταξη με ευνοϊκότερα όρια ηλικίας, πριν από τα 62. Η μικρότερη ηλικία συνταξιοδότησης σήμερα είναι 55-57 ετών και αφορά γυναίκα, εργαζόμενη με βαρέα και ανθυγιεινά που έχει θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης το 2010.
Επομένως οι ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με πλήρη σύνταξη σήμερα για την συντριπτική πλειοψηφία των ασφαλισμένων είναι το 62ο έτος με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφαλιστικού βίου.
Αν πλησιάζετε λοιπόν την ηλικία των 62, πρέπει να αρχίσετε να προετοιμάζεστε έως δύο χρόνια πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης ώστε να περιορίσετε τις καθυστερήσεις. «Κλειδί» για την ταχύτερη έξοδο είναι η εξαγορά πλασματικών ετών ώστε να συμπληρώσετε τα 40 έτη.

Τα 3 βασικά βήματα για γρήγορη συνταξιοδότηση
Σύμφωνα με τους ειδικούς στην ασφάλιση, τρία είναι τα βασικότερα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε:

1. Ανακεφαλαίωση πριν από την αίτηση
   Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα, καθώς επιταχύνει κατά πολύ τη διαδικασία έκδοσης της σύνταξης, είναι η ψηφιακή ανακεφαλαίωση χρόνων ασφάλισης. Με την ηλεκτρονική αίτηση που θα υποβάλετε στις ψηφιακές υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, έως και δύο χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, θα ζητήσετε την ανακεφαλαίωση των ενσήμων σας στο σύνολο των επιχειρήσεων που έχετε εργασθεί.
   Η ψηφιακή ανακεφαλαίωση, δυστυχώς έως και σήμερα, είναι μια δυνατότητα που παρέχεται μόνο στους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ. Από τα υπόλοιπα ταμεία μπορείτε να ζητήσετε βεβαίωση ασφάλισης, χειρόγραφη σε αρκετές περιπτώσεις, η οποία όμως συμβάλλει εξίσου στην ταχύτερη απονομή της σύνταξης και είναι πολύτιμη, ιδίως αν έχετε διαδοχική ασφάλιση σε περισσότερα από ένα ταμεία, συνθήκη που αφορά τους μισούς Έλληνες εργαζόμενους. Σε γενικές γραμμές η ανακεφαλαίωση ολοκληρώνεται εντός 6 μηνών, εκτός αν είστε άτυχοι και ανήκετε σε κάποια δύσκολα υποκαταστήματα της Αττικής που είναι πρωταθλητές στην καθυστέρηση.
2. Εξαγορά πλασματικών ετών – Ποιους συμφέρει
   Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων μπορεί να αποβεί σωτήρια για τη συμπλήρωση του χρόνου ασφάλισης που απαιτείται ώστε να εξασφαλιστεί η γρηγορότερη έξοδος. Σύμφωνα με τους ειδικούς στην ασφάλιση, τουλάχιστον οι μισοί ασφαλισμένοι εξαγοράζουν σήμερα έτη ασφάλισης κυρίως για να θεμελιώσουν χρόνο συνταξιοδότησης στο δημόσιο και για να συμπληρώσουν 40 έτη ασφάλισης ώστε να συνταξιοδοτηθούν στα 62. Η έξοδος στη σύνταξη στο 62ο έτος ηλικίας είναι εφικτή για όσους έχουν τουλάχιστον 33-34 έτη πραγματικής ασφάλισης και προχωρούν σε εξαγορά πλασματικών ετών ώστε να φτάσουν τα 40 συνολικά έτη.
   Η εξαγορά πλασματικών ετών που οδηγεί στη ταχύτερη έξοδο προς τη συνταξιοδότηση έχει σημαντικό κόστος (20% επί του μισθού) και εξαρτάται από το μισθό και το ημερομίσθιο που λαμβάνει ο εργαζόμενος, τη δεδομένη χρονική στιγμή που αποφασίζει να προχωρήσει στην εξαγορά.
   Μάλιστα, από την 1η Απριλίου το κόστος για την εξαγορά πλασματικών ετών είναι κατά 10 ευρώ αυξημένο για όσους συνταξιοδοτηθούν με βάση τις κατώτατες αμοιβές, ως απόρροια της αύξησης του κατώτατου μισθού.
   Δηλαδή, το κόστος με βάση το νέο κατώτατο μισθό των 880 ευρώ θα είναι 176 ευρώ το μήνα και 2.122 ευρώ ετησίως. Δηλαδή ο ασφαλισμένος με τις κατώτατες αμοιβές που θέλει να εξαγοράσει 3 έτη θα πρέπει να καταβάλλει 6.336 ευρώ.
   Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες, η εξαγορά γίνεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία. Το κόστος κυμαίνεται από 244 έως 659 ευρώ μηνιαίως ανά πλασματικό έτος. Η επιλογή χαμηλότερης κατηγορίας μειώνει το κόστος, χωρίς σοβαρές επιπτώσεις στο ποσό της σύνταξης. Η συμπλήρωση 40ετίας είναι ο πιο συμφέρων τρόπος εξόδου, καθώς από το 2022 και μετά, οι συνταξιούχοι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς απώλεια στη σύνταξή τους, δημιουργώντας διπλό εισόδημα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, 2 στους 3 ελεύθερους επαγγελματίες συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση.
   Η εξαγορά για όλους τους ασφαλισμένους μπορεί να γίνει εφάπαξ ή με παρακράτηση από το μικτό ποσό της μηνιαίας σύνταξης.

Η εφάπαξ εξόφληση προσφέρει έκπτωση 2% για κάθε χρόνο εξαγοράς.
Στην περίπτωση της εξόφλησης μέσω σύνταξης, η αίτηση εξαγοράς γίνεται μαζί με την ψηφιακή αίτηση συνταξιοδότησης.
Λόγω του κόστους, οι ειδικοί στην ασφάλιση συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να μη σπεύσουν να πληρώσουν για την εξαγορά των πλασματικών ετών είτε για θεμελίωση της σύνταξης πριν από τα 67 είτε για προσαύξηση του ποσού της ανταποδοτικής σύνταξης, εκτός αν απέχουν ελάχιστα από την αίτηση συνταξιοδότησης. Το καλύτερο είναι να υπολογίσουν με προσοχή τον τελευταίο έτος πριν από τη συνταξιοδότησή τους πόσα χρόνια έχουν πραγματικά ανάγκη να εξαγοράσουν.

3. Τακτοποίηση οφειλών
   Για να υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης, οι μη μισθωτοί πρέπει να έχουν εξοφλήσει τα χρέη τους προς τον ΕΦΚΑ έως του ποσού των 30.000 ευρώ (οι ελεύθεροι επαγγελματίες) και των 10.000 ευρώ οι αγρότες. Η εξόφληση μπορεί να γίνει εφάπαξ ή με παρακράτηση από τη σύνταξη. Η αποπληρωμή γίνεται σε 60 δόσεις, με κρατήσεις που φτάνουν έως και το 60% του μηνιαίου ποσού αρχικά. Ωστόσο, ισχύουν προϋποθέσεις όπως η άρση του τραπεζικού απορρήτου που δυσκολεύουν τη διαδικασία. Οι τραπεζικές καταθέσεις δεν πρέπει να ξεπερνούν το ποσό των 12.000 ευρώ γενικά ή 6.000 ευρώ, εφόσον πρόκειται για οφειλέτη αποκλειστικά προς τον π. ΟΓΑ.
   Εφόσον αποδεχθεί τους όρους, ο υποψήφιος συνταξιούχος γίνεται ο έλεγχος κι αν ο ασφαλισμένος πληροί τις προϋποθέσεις, εκδίδεται η απόφαση και ξεκινά η παρακράτηση του 60% της σύνταξης, έως ότου το χρέος να υποχωρήσει από τις 30.000 ευρώ στις 20.000 ευρώ, αν πρόκειται για ελεύθερους επαγγελματίες, και από τις 10.000 ευρώ στις 6.000 ευρώ, αν πρόκειται για αγρότες. Από το όριο των 20.000 ευρώ ή των 6.000 ευρώ αντίστοιχα και μέχρι τον μηδενισμό του χρέους, η εξόφληση θα πραγματοποιείται σε 60 μηνιαίες δόσεις.
   Πολλοί έχουν εντάξει τις οφειλές τους σε εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης, ωστόσο ο ΕΦΚΑ δεν αναγνωρίζει πάντα αυτές τις ρυθμίσεις κατά την υποβολή της αίτησης σύνταξης, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η διαδικασία.