Προς νέα ρύθμιση χρεών για όσους δεν μπορούν να βγουν στη σύνταξη

Νέα ρύθμιση για όσους επαγγελματίες και αγρότες έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, αλλά χρωστούν στα ταμεία πάνω από το προβλεπόμενο όριο (σ.σ. 20.000 για τους επαγγελματίες και 6.000 για τους αγρότες) προανήγγειλε ο Υπουργός Εργασίας, Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στη Βουλή την περασμένη Παρασκευή στα πλαίσια των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, “χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες, στους οποίους έχει συμβεί το εξής: πλήρωναν ασφαλιστικές εισφορές για πάρα πολλά χρόνια, όμως για διαφόρους λόγους στο τέλος του εργασιακού τους βίου τα πράγματα δεν πήγανε καλά. Όταν λοιπόν ήρθε η ώρα να βγουν στη σύνταξη, είχαν χρέος στον ΕΦΚΑ. Σήμερα το καθεστώς λέει ότι αν έχεις χρέος μέχρι 20.000 ευρώ, τότε εκδίδεται η σύνταξή σου και σου παρακρατείται το χρέος αυτό σε 60 δόσεις, έτσι ώστε σε 60 μήνες να έχεις εξοφλήσει αυτό το χρέος προς το ταμείο. Εάν όμως έχεις 20.000 και ένα ευρώ, τότε δεν μπορείς να πάρεις ποτέ σύνταξη. Πρέπει να πληρώσεις τη διαφορά από τις 20.000 και πάνω εφάπαξ και μόνο αν πληρώσεις αυτή τη διαφορά μπορείς μετά να κάνεις αίτηση και να μπεις στη ρύθμιση των 60 δόσεων για τις 20 χιλιάδες”.
“Τι σημαίνει αυτό; Ότι χιλιάδες συμπολίτες μας που έχουν συμπληρώσει 25, 27 ή 28 χρόνια, δεν μπορούν να πάρουν σύνταξη και ζουν με μηδέν σύνταξη ή με προνοιακή σύνταξη εάν περάσουν το σχετικό όριο ηλικίας. Αυτό είναι μια μεγάλη κοινωνική αδικία. Το κράτος δεν μπορεί να έρχεται να εκδικηθεί κάποιον στον οποίον η ζωή τα έφερε άσχημα στο τέλος του εργασιακού του βίου. Το επόμενο διάστημα θα δουλέψουμε με τους συνεργάτες μου να βρούμε λύση και να την παρουσιάσουμε στην εθνική αντιπροσωπεία. Μια δίκαιη λύση που θα δίνει διέξοδο σε αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι πραγματικά δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν αυτή τη διαφορά και να μπορέσουν στα αλήθεια να απολαύσουν στο τέλος της ζωής τους αυτά τα οποία δικαιούνται”, είπε.
Με δηλώσεις του την επόμενη μέρα της ομιλίας του στη Βουλή, ο Αδ. Γεωργιάδης ανέφερε πως στην περίπτωση που δοθεί η δυνατότητα συνταξιοδότησης ακόμη και σε εκείνους τους επαγγελματίες που χρωστούν πάνω από 20.000 ευρώ, θα τεθούν κάποια “κριτήρια”, έτσι ώστε να μην ευνοηθεί ο μπαταχτζής, ενώ θα βοηθηθεί εκείνος που στ’ αλήθεια δεν μπορεί να πληρώσει. Επίσης, με τις ίδιες δηλώσεις του, “φωτογράφισε” το ενδεχόμενο να ληφθούν υπόψη πχ οι καταθέσεις των οφειλετών. Δηλαδή, πχ αν ένας οφειλέτης έχει καταθέσεις που απηχούν στο ύψος των οφειλών του στα ταμεία, δεν θα μπορεί να ενταχθεί σε μία τέτοια, ενδεχόμενη ρύθμιση.
Ο Αδ. Γεωργιάδης πάντως δεν έδωσε περισσότερες πληροφορίες σε σχέση με το πόσο θα μπορούσε να αυξηθεί το όριο του χρέους ή άλλες λεπτομέρειες.
Ωστόσο, στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης με εμπειρία από ενδοκυβερνητικές διαβουλεύσεις σε σχέση με ενδεχόμενες αλλαγές στο καθεστώς συνταξιοδότησης όσων χρωστάνε στα ταμεία ποσά πάνω από τα προβλεπόμενα όρια έχουν αναφέρει πως για να βγει κάποιος οφειλέτης στη σύνταξη ακόμη και με χρέη πάνω από 20.000 ευρώ (ή πάνω από 6.000 ευρώ για τους αγρότες) θα πρέπει, προφανώς, όχι μόνο να έχει συμπληρώσει τα 67 έτη, αλλά να έχει πληρώσει τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (όχι απαραίτητα συνεχόμενα αλλά και διακεκομμένα), όσα δηλαδή απαιτούνται το λιγότερο για να βγει ένας ασφαλισμένος στη σύνταξη. Συνεπώς, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του θα πρέπει (προκειμένου να ενταχθούν σε μία τέτοια ενδεχόμενη ρύθμιση), σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, να αφορούν από το 16ο έτος και πέρα.
Από εκεί και πέρα, μία αύξηση του ορίου του χρέους χωρίς μία αύξηση του πλήθους των δόσεων – παρακρατήσεων επί της σύνταξης, θα οδηγούσε σε πολύ χαμηλό επίπεδο τις συντάξεις των οφειλετών. Έστω για παράδειγμα, επαγγελματίας βγαίνει στη σύνταξη με 700 ευρώ/μήνα, αλλά χρωστά 20.000 ευρώ στα ταμεία. Μπαίνοντας στη ρύθμιση των 60 δόσεων, με βάση το υφιστάμενο καθεστώς, θα του παρακρατούνταν από τη σύνταξη το ποσό των (20.000:60) 333 ευρώ. Συνεπώς, για 5 χρόνια (60 μήνες), ο εν λόγω συνταξιούχος θα εισπράττει 367 ευρώ.
Αν – για παράδειγμα – αυξηθεί το όριο της οφειλής για να βγει κανείς στη σύνταξη, στα 30.000 ευρώ και δεν αυξηθούν οι δόσεις, τότε η μηνιαία παρακράτηση θα φτάσει στα (30.000 ευρώ: 60) 500 ευρώ και το υπολειπόμενο ποσό το οποίο θα εισπράττει ο συνταξιούχος θα ανερχόταν στα 100 ευρώ.
Στην περίπτωση, όμως, που αυξανόταν ο μέγιστος αριθμός δόσεων πχ στις 72 (για 72 μήνες ή 6 χρόνια), η μηνιαία παρακράτηση θα ανερχόταν στα 416 ευρώ και το υπολειπόμενο ποσό το οποίο θα εισέπραττε θα ανερχόταν στα 284 ευρώ. Προφανώς μία ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των δόσεων (πχ στις 84 κοκ), θα μείωνε τη μηνιαία παρακράτηση και θα αύξανε το υπολειπόμενο ποσό.
Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες αναφέρουν πως ενδέχεται να υπάρξει και συμψηφισμός του ποσού πάνω από τα 20.000 ευρώ με τις συντάξεις (δηλαδή ο οφειλέτης συνταξιούχος να μην εισπράττει “στο χέρι” καθόλου σύνταξη μέχρι να εξοφλήσει το ποσό πάνω από τα 20.000 ευρώ) και ένταξη των 20.000 ευρώ στην υφιστάμενη ρύθμιση των 60 δόσεων.
Στο παραπάνω παράδειγμα, δηλαδή, του οφειλέτη των 30.000 ευρώ, θα μπορούσε (αν επαληθευόταν ένα τέτοιο σενάριο) να εξοφληθούν 10.000 ευρώ μέσω του συμψηφισμού τους με τις συντάξεις των 700 ευρώ/μήνα για 14 μήνες (κοινώς: να μην πάρει “στην τσέπη” τη σύνταξη του ο οφειλέτης σύνταξη για 14 μήνες) και έπειτα τα υπόλοιπα 20.000 ευρώ να ρυθμιστούν σε 60 δόσεις – παρακρατήσεις των 333 ευρώ/μήνα επί της σύνταξης των 700 ευρώ.
Προκειμένου, να αποφευχθεί αυτή η παραπάνω “διελκυστίνδα”, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, έχει πέσει στο τραπέζι να δοθεί παράλληλα και η εναλλακτική του κουρέματος της ασφαλιστικής οφειλής με παράλληλο, φυσικά, κούρεμα του ασφαλιστικού χρόνου ή έστω του κουρέματος των προσαυξήσεων (προκειμένου να πέσει η οφειλή και έτσι η μηνιαία παρακράτηση επί της σύνταξης). Σ’ αυτήν την περίπτωση, ο οφειλέτης θα έπαιρνε τη σύνταξη που αντιστοιχούσε στα έτη τα οποία έχει πληρώσει, ενώ εκείνα που δεν έχει πληρώσει (και εφόσον δεν μπορεί να τα εντάξει σε κάποια ρύθμιση), θα διαγράφονταν, μαζί φυσικά με τις αντίστοιχες οφειλές.