Ο ΔΕΔΔΗΕ θεσπίζει την “χρονίως ακαταμέτρητη παροχή”

-Δεν μπορούν να μετρήσουν το ρεύμα σε 75.000 παροχές

Την ώρα που καταναλωτές διαμαρτύρονται ότι ο ΔΕΔΔΗΕ δεν κάνει τακτικά καταμετρήσεις, ο διαχειριστής του δικτύου θέλει να δημιουργήσει μια νέα κατηγορία μετρητών, αυτήν των «χρονίως ακαταμέτρητων». Σύμφωνα με την Καθημερινή (Χρύσα Λιάγγου) ο ΔΕΔΔΗΕ υποστηρίζει πως σε 75.000 παροχές δεν έχει γίνει καταμέτρηση της κατανάλωσης για περισσότερο από ένα χρόνο, λόγω αδυναμίας πρόσβασης. «Χρονίως ακαταμέτρητοι» είναι η νέα κατηγορία μετρητών που σχεδιάζει να προσθέσει ο ΔΕΔΔΗΕ στο μητρώο του, δίπλα στους «ορφανούς», που επί χρόνια παραμένουν χωρίς ταυτοποιημένο ΑΦΜ, και στους «έξυπνους», που εγκαθίστανται με ρυθμό 6.000 ημερησίως, αλλά το κεντρικό του σύστημα αδυνατεί να τους υποστηρίξει πλήρως.
Η νέα κατηγορία αφορά περίπου 75.000 παροχές, δηλαδή το 1% των συνολικά 7,5 εκατ. μετρητών, όπου δεν έχει πραγματοποιηθεί καταμέτρηση για περισσότερο από ένα χρόνο. Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις χωρίς πραγματική ένδειξη από τον… Μάιο του 2023.
Επικαλούμενος αδυναμία πρόσβασης στους μετρητές με υπαιτιότητα των χρηστών, ο ΔΕΔΔΗΕ εισηγείται στην αρμόδια ρυθμιστική αρχή ενέργειας (ΡΑΑΕΥ) τη θεσμοθέτηση της κατηγορίας «Χρονίως ακαταμέτρητη παροχή». Εφόσον, μετά τον χαρακτηρισμό, αποτύχουν δύο ακόμη διαδοχικές προσπάθειες καταμέτρησης λόγω τεκμηριωμένης υπαιτιότητας του χρήστη, οι εκτιμώμενες ενδείξεις θα θεωρούνται πλέον δεδομένα μέτρησης. Αυτό σημαίνει ότι οι προμηθευτές θα μπορούν να εκδίδουν εκκαθαριστικούς λογαριασμούς χωρίς πραγματική καταμέτρηση. Οι εκτιμήσεις θα αναθεωρούνται μόνο όταν ληφθεί πραγματική ένδειξη και εφόσον αυτή είναι χαμηλότερη από την εκτιμώμενη. Αντίστοιχο μοντέλο, σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, εφαρμόζεται ήδη στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, χωρίς μάλιστα δυνατότητα αναθεώρησης της εκτιμώμενης κατανάλωσης. «Ως “χρονίως ακαταμέτρητη παροχή” προτείνεται να ορίζεται κάθε παροχή που εκπροσωπείται από προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας για την οποία δεν έχει καταστεί δυνατή, με υπαιτιότητα του χρήστη, η συλλογή πραγματικής ένδειξης μέσω επιτόπιας συλλογής ή/και μέσω των καναλιών συλλογής ενδείξεων του ΔΕΔΔΗΕ για χρονικό διάστημα άνω του ενός (1) έτους», αναφέρει η εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ.
Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο της εισήγησης είναι η έμμεση παραδοχή ότι οι ακαταμέτρητες καταναλώσεις επηρεάζουν τόσο τις εκκαθαρίσεις της αγοράς εξισορρόπησης όσο και τον υπολογισμό των απωλειών του δικτύου, στις οποίες περιλαμβάνονται οι ρευματοκλοπές. Σήμερα η κατανάλωση αυτών των παροχών υπολογίζεται με βάση τη μέση κατανάλωση της χαμηλής τάσης. Πρόκειται, δηλαδή, για ενέργεια που καταναλώνεται χωρίς να καταγράφεται η πραγματική της ποσότητα, αναδεικνύοντας ένα ακόμη κενό στον έλεγχο του δικτύου. Είναι αποκαλυπτικό το στοιχείο που παραθέτει ο ίδιος ο ΔΕΔΔΗΕ για να στηρίξει την έγκριση από τη ΡΑΑΕΥ δράσης που εφαρμόζει ήδη πιλοτικά σε Ελευσίνα και Περιστέρι. Εως τις 29 Σεπτεμβρίου τα συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ έκοψαν το ρεύμα σε 266 περιπτώσεις μη καταμετρούμενων παροχών και από αυτές μόλις 20 έκαναν επανασύνδεση. Σε άλλες 351 αντικαταστάθηκαν οι συμβατικοί μετρητές με έξυπνους. Ο Διαχειριστής σχεδιάζει να επεκτείνει τη δράση σε ακόμη 10.000 παροχές στην Αττική. Προβλέπονται δύο ειδοποιήσεις προς τον χρήστη για πρόσβαση στον μετρητή και, εφόσον αυτή εξακολουθεί να μην εξασφαλίζεται με υπαιτιότητά του, διακοπή της ηλεκτροδότησης.
Το πρόβλημα της ελλιπούς καταγραφής δεν είναι καινούργιο. Στην ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η ΡΑΑΕΥ χρειάστηκε να διασταυρώσει μετρητές και ΑΦΜ για τις επιδοτήσεις ρεύματος, διαπίστωσε ότι περίπου δύο εκατομμύρια παροχές, δηλαδή κάτι λιγότερο από το ένα τρίτο του συνόλου, αντιστοιχούσαν σε ανύπαρκτα ΑΦΜ ή δεν είχαν καθόλου ΑΦΜ. Ο ΔΕΔΔΗΕ τιμωρήθηκε με πρόστιμο 250.000 ευρώ για τη μη επικαιροποίηση του μητρώου του, ενώ ο τότε πρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, Αθανάσιος Δαγούμας, του είχε καταλογίσει δυστοκία στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Οι «ορφανοί» μετρητές λειτούργησαν ως εργαλείο καταχρηστικών πρακτικών, με επιτήδειους να αλλάζουν ΑΦΜ προκειμένου να συνεχίζουν να ηλεκτροδοτούνται αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς ή να κλέβουν ρεύμα μεταφέροντας τον λογαριασμό στους συνεπείς καταναλωτές. Το συνολικό κόστος των ρευματοκλοπών υπολογίζεται από το ΥΠΕΝ σε περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως. Παρά το μέγεθος του προβλήματος, ο δρόμος για τη διασταύρωση στοιχείων με την ΑΑΔΕ άνοιξε μόλις τον Δεκέμβριο του 2025, με μια ρύθμιση στον φορολογικό κώδικα που επιτρέπει τη διαλειτουργικότητα της ΑΑΔΕ με τον ΔΕΔΔΗΕ και ταυτόχρονα δίνει την ίδια δυνατότητα στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, νερού και στους οργανισμούς παροχής κρίσιμων πόρων βάσει συγκεκριμένων προϋποθέσεων.
Η νέα κατηγορία μετρητών αναδεικνύει συνολικότερες δυσλειτουργίες του ΔΕΔΔΗΕ. Παρά την καθιέρωση μηνιαίων καταμετρήσεων από το 2024, για τις οποίες η ΡΑΑΕΥ έχει εγκρίνει δαπάνη 225 εκατ. ευρώ, οι καταγγελίες καταναλωτών για καθυστερήσεις συνεχίζονται. Το κυνήγι των ρευματοκλοπών συνοδεύτηκε από αυθαιρεσίες, οδηγώντας στην επανεξέταση 27.000 περιστατικών ενδεχόμενης ρευματοκλοπής που εντοπίστηκαν το 2025. Η ΡΑΑΕΥ επέβαλε επίσης δύο πρόστιμα συνολικού ύψους 240.000 ευρώ για υποθέσεις που κρίθηκαν δικαστικά υπέρ των καταναλωτών.
Ο ίδιος ο ΔΕΔΔΗΕ έχει επίσης αναγνωρίσει ότι σημαντικός αριθμός έξυπνων μετρητών δεν πληρούσε τις απαιτήσεις για μέτρηση και μετάδοση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Σύμφωνα με τη διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ, μέχρι σήμερα έχουν εγκατασταθεί 2 εκατ. έξυπνοι μετρητές και καθημερινά εγκαθίστανται κατά μέσον όρο 6.000. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, μόλις 15 οικιακοί καταναλωτές χρησιμοποιούν τα πορτοκαλί δυναμικά τιμολόγια, τα οποία προϋποθέτουν έξυπνο μετρητή. Η αγορά συνδέει τη χαμηλή διείσδυση και με την αδυναμία του κεντρικού συστήματος του ΔΕΔΔΗΕ να διαχειριστεί δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.