Οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις και η Δράση 39 του ΕΣΠΑ διαμορφώνουν ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο πολιτισμού και τουρισμού

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΓΙΑ ΟΛΗ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Του Βασίλειου Σίμου, Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού Περιφέρειας Θεσσαλίας

Ο πολιτισμός δεν είναι απλά μια σειρά εκδηλώσεων, συναυλιών, φεστιβάλ και πολιτιστικών συναντήσεων. Είναι η ταυτότητα ενός τόπου, η ιστορική του μνήμη, η δημιουργική του δύναμη και, ταυτόχρονα, ένα ισχυρό αναπτυξιακό εργαλείο για το μέλλον του.
Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας έχουμε επιλέξει να αντιμετωπίσουμε τον πολιτισμό όχι αποσπασματικά, αλλά ως μια ολοκληρωμένη στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης. Μια στρατηγική που συνδέει την πολιτιστική κληρονομιά με τη σύγχρονη δημιουργία, τον τουρισμό με την τοπική οικονομία, τους πολιτιστικούς φορείς με τις τοπικές κοινωνίες και τις μεγάλες πολιτιστικές υποδομές με τους ανθρώπους που καθημερινά παράγουν πολιτισμό.
Σε αυτή την κατεύθυνση, δύο σημαντικά χρηματοδοτικά και αναπτυξιακά εργαλεία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία: οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) και η Δράση 39 του ΕΣΠΑ, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Θεσσαλία 2021-2027».
Πρόκειται για δύο διαφορετικές, αλλά απολύτως συμπληρωματικές παρεμβάσεις, που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα ισχυρό, εξωστρεφές και βιώσιμο πολιτιστικό αποτύπωμα σε ολόκληρη τη Θεσσαλία.
Οι ΟΧΕ: Πέντε αναπτυξιακές διαδρομές που αναδεικνύουν τον πλούτο της Θεσσαλίας
Οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία σχεδιασμού και υλοποίησης αναπτυξιακών παρεμβάσεων με συγκεκριμένη χωρική στόχευση. Η φιλοσοφία τους είναι να αξιοποιούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, να συνδέουν τους διαθέσιμους πόρους και να δημιουργούν ένα ενιαίο αναπτυξιακό αποτέλεσμα.
Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας έχουν εγκριθεί και υλοποιούνται τέσσερις στρατηγικές ΟΧΕ, συνολικού προϋπολογισμού 74,4 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ παράλληλα σχεδιάστηκε και προχωρά η νέα ΟΧΕ Θεσσαλικού Ολύμπου, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο τον αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν:

1. ΟΧΕ Διαδρομής Πολιτισμού – Τουρισμού
   Συνδέει μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, ιστορικούς τόπους και σημεία ιδιαίτερου πολιτιστικού ενδιαφέροντος, δημιουργώντας ένα ενιαίο αφήγημα για την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα της Θεσσαλίας. Στόχος είναι η ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος και η δημιουργία νέων δυνατοτήτων επισκεψιμότητας και τουριστικής ανάπτυξης.
2. ΟΧΕ Νήσων Βορείων Σποράδων
   Αναδεικνύει τον μοναδικό συνδυασμό νησιωτικού φυσικού περιβάλλοντος, πολιτισμού και τουρισμού. Επιδιώκει την ενίσχυση της ταυτότητας των νησιών, την προστασία και αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους και τη δημιουργία προϋποθέσεων για μια βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
3. ΟΧΕ Αγράφων
   Εστιάζει στην αναπτυξιακή αξιοποίηση της ορεινής Θεσσαλίας, αναδεικνύοντας τη φυσική κληρονομιά, την παράδοση, την ιστορία, τα τοπικά προϊόντα και τις δυνατότητες εναλλακτικού τουρισμού. Πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία ενίσχυσης των ορεινών κοινοτήτων και δημιουργίας νέων προοπτικών για τις περιοχές που αντιμετωπίζουν δημογραφικές και αναπτυξιακές προκλήσεις.
4. ΟΧΕ Γεωπάρκου Μετεώρων – Πύλης
   Αξιοποιεί τη μοναδική γεωλογική, ιστορική, θρησκευτική και πολιτιστική φυσιογνωμία μιας περιοχής διεθνούς αναγνωρισιμότητας. Στόχος είναι η σύνδεση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς με τον βιώσιμο τουρισμό και η ανάδειξη της ευρύτερης περιοχής των Μετεώρων και της Πύλης ως ενός ολοκληρωμένου προορισμού.
5. ΟΧΕ Θεσσαλικού Ολύμπου – Μια νέα αναπτυξιακή προοπτική για την Ελασσόνα και την περιοχή του μυθικού βουνού
   Ιδιαίτερη θέση στον νέο σχεδιασμό κατέχει η ΟΧΕ Θεσσαλικού Ολύμπου, η οποία αποτελεί μια σημαντική αναπτυξιακή πρωτοβουλία της Περιφέρειας Θεσσαλίας σε συνεργασία με τον Δήμο Ελασσόνας. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη παρέμβαση που φιλοδοξεί να αναδείξει τον Θεσσαλικό Όλυμπο ως έναν ξεχωριστό προορισμό πολιτισμού, φυσιολατρίας, ιστορίας, μυθολογίας και εναλλακτικού τουρισμού. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 22 έργα πρώτης προτεραιότητας, συνολικού ενδεικτικού προϋπολογισμού 7.990.000 ευρώ, τα οποία δημιουργούν νέες δυνατότητες για την περιοχή. Για την Ελασσόνα και ολόκληρη την περιοχή του Θεσσαλικού Ολύμπου, πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία αναπτυξιακής επανεκκίνησης και εξωστρέφειας.
   Η Δράση 39 του ΕΣΠΑ: Επένδυση στους ανθρώπους που παράγουν πολιτισμό
   Εξίσου σημαντική και ιδιαίτερα καινοτόμος είναι η Δράση 39 του ΕΣΠΑ, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Θεσσαλία 2021-2027».
   Πρόκειται για ένα πρόγραμμα πενταετούς διάρκειας, ύψους περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ, μέσα από το οποίο ενισχύονται 31 εγκεκριμένες προτάσεις πολιτιστικών φορέων και οργανισμών.
   Στο πρόγραμμα συμμετέχουν Δήμοι της Θεσσαλίας και Αστικές Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες (ΑΜΚΕ), οι οποίοι αναπτύσσουν σημαντική πολιτιστική δραστηριότητα και διαθέτουν δημιουργική παρουσία στον χώρο του πολιτισμού.
   Η καινοτομία του προγράμματος βρίσκεται κυρίως στη φιλοσοφία του: δεν επιδιώκει απλώς να χρηματοδοτήσει μεμονωμένες εκδηλώσεις, αλλά να ενισχύσει τους ίδιους τους φορείς και τους ανθρώπους που παράγουν πολιτισμό, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να σχεδιάζουν, να δημιουργούν, να εξελίσσονται και να αποκτούν μεγαλύτερη οργανωτική σταθερότητα.
   Φεστιβάλ, θεατρικές και μουσικές παραγωγές, κινηματογραφικές και εικαστικές δράσεις, συναντήσεις δημιουργών, εκπαιδευτικές και πολιτιστικές πρωτοβουλίες αποκτούν πλέον ένα πολυετές πλαίσιο υποστήριξης.
   Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτιστικοί οργανισμοί δεν χρειάζεται να ξεκινούν κάθε χρόνο από το μηδέν, αναζητώντας πόρους για να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους. Αντίθετα, αποκτούν τη δυνατότητα να οργανώσουν μακροπρόθεσμα τον προγραμματισμό τους, να επενδύσουν στην ποιότητα των παραγωγών τους, να αναπτύξουν συνεργασίες και να προσελκύσουν νέο κοινό.
   Πρόκειται για μια ουσιαστική επένδυση στην πολιτιστική δημιουργία και, κυρίως, στους ανθρώπους που κρατούν ζωντανό τον πολιτισμό του τόπου μας.
   Δύο εργαλεία, μία ενιαία στρατηγική για όλη τη Θεσσαλία
   Η ιδιαίτερη αξία αυτών των πρωτοβουλιών βρίσκεται στη συμπληρωματικότητά τους.
   Οι ΟΧΕ επενδύουν στον τόπο, στις υποδομές, στις διαδρομές, στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και στη σύνδεση πολιτισμού και τουρισμού.
   Η Δράση 39 επενδύει στους ανθρώπους, στους πολιτιστικούς φορείς, στη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και στη συνέχεια των πολιτιστικών θεσμών.
   Με άλλα λόγια, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε η Θεσσαλία να διαθέτει και τους χώρους και τις υποδομές για να αναδείξει τον πολιτιστικό της πλούτο, αλλά και τους ανθρώπους και τους οργανισμούς που θα δώσουν ζωή σε αυτές τις υποδομές.
   Παράλληλα, η πολιτιστική ανάπτυξη δημιουργεί σημαντικές θετικές επιδράσεις στην οικονομία. Ενισχύει την επισκεψιμότητα, στηρίζει την τοπική αγορά, δημιουργεί ευκαιρίες απασχόλησης, ενδυναμώνει την επιχειρηματικότητα και προσφέρει λόγους παραμονής και επιστροφής στους ανθρώπους που ζουν και δραστηριοποιούνται στον τόπο μας.
   Ο πολιτισμός ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές
   Η στρατηγική της Περιφέρειας Θεσσαλίας, υπό την καθοδήγηση του Περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα, αποδεικνύει ότι ο πολιτισμός μπορεί να αποτελέσει κεντρικό πυλώνα ενός σύγχρονου αναπτυξιακού σχεδιασμού.
   Η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι το μέσο για να δημιουργήσουμε κάτι πολύ μεγαλύτερο: μια Θεσσαλία με ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, εξωστρέφεια, συνεργασίες, βιώσιμους θεσμούς και ίσες ευκαιρίες συμμετοχής στον πολιτισμό για όλους τους πολίτες.
   Ως Αντιπεριφέρεια Πολιτισμού, επιδιώκουμε να συμβάλουμε σε αυτή την προσπάθεια με συνέργειες, συνεργασίες με τους Δήμους και τους πολιτιστικούς φορείς, στήριξη των δημιουργών και ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου κάθε γωνιάς της Θεσσαλίας.
   Γιατί ο πολιτισμός δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο των μεγάλων πόλεων. Πρέπει να είναι δικαίωμα και δυνατότητα για κάθε πολίτη, σε κάθε χωριό, σε κάθε νησί, σε κάθε γειτονιά.
   Το στοίχημα δεν είναι απλώς να διοργανώσουμε περισσότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Είναι να δημιουργήσουμε έναν ισχυρό πολιτιστικό θεσμό σε κάθε περιοχή, να αφήσουμε υποδομές, συνεργασίες και δημιουργικές δυνάμεις που θα συνεχίσουν να παράγουν έργο και στο μέλλον.
   Μια Θεσσαλία που δεν επενδύει απλώς στον πολιτισμό, αλλά επενδύει μέσα από τον πολιτισμό στους ανθρώπους της, στην οικονομία της, στην ταυτότητά της και στο μέλλον της.
   Αυτό είναι το πραγματικό αποτύπωμα που θέλουμε να αφήσουμε.