Δικηγόροι με «μπλοκάκι»: Τι ξεκαθαρίζει η νέα εγκύκλιος του ΕΦΚΑ για εισφορές και ΑΠΔ

Το τοπίο για την ασφαλιστική αντιμετώπιση των δικηγόρων που εργάζονται με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών επιχειρεί να ξεκαθαρίσει ο e-ΕΦΚΑ με τη νέα εγκύκλιο 19/2026, παρέχοντας αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο η ασφάλισή τους πρέπει να αποτυπώνεται στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ).
Η εγκύκλιος, που εκδόθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026, αφορά ειδικά τους δικηγόρους οι οποίοι υπάγονται στην παρ. 9 του άρθρου 39 του ν. 4387/2016, δηλαδή, μεταξύ άλλων, επαγγελματίες που αμείβονται με «μπλοκάκι» και παρέχουν τις υπηρεσίες τους υπό τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης διάταξης σε έναν ή έως δύο αντισυμβαλλόμενους.
Με τη νέα εγκύκλιο παρέχονται οδηγίες για την απεικόνιση στην ΑΠΔ της ασφάλισης των συγκεκριμένων δικηγόρων «από 01/01/2017». Συνεπώς, η ουσία της παρέμβασης βρίσκεται στην πρακτική και τεχνική εφαρμογή ενός ήδη ισχύοντος ασφαλιστικού πλαισίου.

Ποιοι δικηγόροι υπάγονται
Στη ρύθμιση μπορούν να υπάγονται ασφαλισμένοι που αμείβονται αποκλειστικά με ΔΠΥ και το εισόδημά τους προέρχεται από έναν ή έως δύο αντισυμβαλλόμενους, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνεται και δικηγόρος που συμβάλλεται με άλλον δικηγόρο ή με δικηγορική εταιρεία. Η συγκεκριμένη περίπτωση είχε ήδη αποσαφηνιστεί με την υπουργική απόφαση του 2021 και περιλαμβάνεται στις σχετικές οδηγίες του e-ΕΦΚΑ.
Για όσους υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς, ο αντισυμβαλλόμενος έχει υποχρέωση υποβολής ΑΠΔ και καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται για τη ρύθμιση.

Πώς κατανέμονται οι εισφορές
Για την κύρια σύνταξη και την υγειονομική περίθαλψη εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται οι Κωδικοί Πακέτου Κάλυψης που είχαν προβλεφθεί από την εγκύκλιο 17/2017. Η νέα εγκύκλιος δίνει πλέον αναλυτική κωδικοποίηση για την απεικόνιση των κλάδων επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας.
Από το 2020 η επικουρική ασφάλιση των συγκεκριμένων κατηγοριών λειτουργεί με τρεις ασφαλιστικές κατηγορίες. Για το 2026 τα συνολικά μηνιαία ποσά επικουρικής ασφάλισης είναι 46,57 ευρώ στην πρώτη κατηγορία, 56,13 ευρώ στη δεύτερη και 66,88 ευρώ στην τρίτη.Τα ποσά αυτά επιμερίζονται κατά 50% στον εντολέα ή εργοδότη και κατά 50% στον ασφαλισμένο.Αντίστοιχα, στον κλάδο πρόνοιας – εφάπαξ, τα ποσά για το 2026 ανέρχονται σε 31,05 ευρώ για την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία και 37,02 ευρώ για τη δεύτερη, ενώ προβλέπεται και τρίτη κατηγορία. Και εδώ το ποσό της μηνιαίας εισφοράς επιμερίζεται εξίσου μεταξύ εντολέα ή εργοδότη και ασφαλισμένου.

Έως τρεις εγγραφές για κάθε ασφαλισμένο
Το πρακτικό ενδιαφέρον της εγκυκλίου βρίσκεται κυρίως στον τρόπο συμπλήρωσης της ΑΠΔ.
Για περιόδους από 1ης Ιανουαρίου 2019 και μετά, ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει ότι για την πλήρη απεικόνιση της ασφάλισης μπορεί να απαιτούνται έως τρεις διαφορετικές εγγραφές ανά ασφαλισμένο. Η πρώτη αφορά κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη, η δεύτερη την επικουρική ασφάλιση και η τρίτη τον κλάδο πρόνοιας. Για τους δύο τελευταίους κλάδους χρησιμοποιούνται ειδικοί κωδικοί ανά ασφαλιστική κατηγορία. Με τον τρόπο αυτό ο ΕΦΚΑ επιχειρεί να τυποποιήσει την απεικόνιση των εισφορών και να αντιμετωπίσει πρακτικά ζητήματα που είχαν δημιουργηθεί από τις διαδοχικές αλλαγές του ασφαλιστικού συστήματος από το 2017 μέχρι σήμερα.

Τι γίνεται με το γραμμάτιο προείσπραξης
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι οδηγίες για τις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν ήδη παρακρατηθεί μέσω του γραμματίου προείσπραξης δικηγόρου.
Η εγκύκλιος ορίζει ότι το ποσό που έχει παρακρατηθεί κατά την έκδοση γραμματίου προείσπραξης για δικηγορική πράξη ή παράσταση πρέπει να καταχωρίζεται διακριτά στο αντίστοιχο πεδίο της ΑΠΔ. Το ποσό αυτό δεν μπορεί να υπερβαίνει τις εισφορές που βαρύνουν τον ασφαλισμένο.
Πρόκειται για σημαντική τεχνική διευκρίνιση, καθώς επιτρέπει την ορθή αποτύπωση ποσών τα οποία έχουν ήδη παρακρατηθεί για ασφαλιστικές εισφορές.

Έρχονται και νέες οδηγίες
Η εγκύκλιος 19/2026 δεν κλείνει πάντως οριστικά όλες τις εκκρεμότητες. Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι για τη διαδικασία τροποποίησης της ασφάλισης προγενέστερων μισθολογικών περιόδων θα εκδοθούν νεότερες οδηγίες.