Γεωπολιτικό «σκάκι» για δυνατούς παίκτες: Η διπλή κίνηση της Αθήνας, η επιμονή της Άγκυρας και οι εύθραυστες συμμαχίες

Σε πλήρη εξέλιξη είναι μία σειρά κινήσεων στην ευρύτερη περιοχή και διαμορφώνεται ένα σύνθετο σκηνικό με πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα και εύθραυστες συμμαχίες. Η κυβέρνηση κινείται σε δύο επίπεδα: πρώτον εκπέμπει μήνυμα πως ο σχεδιασμός για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου θα προχωρήσει και δεύτερον προχωρά σε μια σειρά κινήσεων στο διπλωματικό πεδίο μετά τις ραγδαίες εξελίξεις με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Την ίδια στιγμή στην Άγκυρα έκδηλη είναι η ικανοποίηση για την περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων με την πλευρά της Βεγγάζης. Ταυτόχρονα η τουρκική πλευρά με μια σειρά κινήσεων δείχνει πως ενδιαφέρεται ιδιαιτέρως για τα ενεργειακά τεκταινόμενα στην ευρύτερη περιοχή. Οι κινήσεις της πάντως όσον αφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο έχουν προκαλέσει όχι μόνο την ευρωπαϊκή απάντηση αλλά και τον εκνευρισμό των κρατών της «γειτονιάς».
Μετά από αυτές τις εξελίξεις από την κυβέρνηση γίνονται συγκεκριμένες κινήσεις στο διπλωματικό πεδίο, ενώ αυτό που τόνισε χθες ο Γιώργος Γεραπετρίτης είναι πως το μνημόνιο αυτό δεν πρόκειται να εφαρμοστεί γιατί δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ως απολύτως αντικείμενο στο Διεθνές Δίκαιο. Χθες κατόπιν οδηγιών του Υπουργού Εξωτερικών, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων, για την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, επισημαίνοντας τους κινδύνους που ενέχει για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην Αθήνα βέβαια δεν περνάει απαρατήρητο πως η Τουρκία από το 2019 μέχρι τώρα έχει καταφέρει να συσφίξει τις σχέσεις της με τις δύο πλευρές της Λιβύης. Σε μια περίοδο μάλιστα που συνεχίζονται οι προσπάθειες για την ενοποίηση της χώρας η Άγκυρα ήθελε να επισπεύσει τις διαδικασίες και να έχει περάσει και από την Βεγγάζη εκτός από την Τρίπολη το παράνομο μνημόνιο.
Στο πλαίσιο αυτό δεν πέρασε απαρατήρητη η συμμαχία που δημιουργείται με το Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη Χαφτάρ που είναι ο ισχυρός άντρας της ανατολικής Λιβύης. Την ίδια στιγμή οι προσπάθειες της Αθήνας να βελτιώσει τις σχέσεις της με την πλευρά Χαφτάρ δεν απέδωσαν (παρά και την πρόσφατη επίσκεψη του Σανταμ Χαφτάρ στην Ελλάδα) και μένει να φανεί αν μετά τις τελευταίες εξελίξεις θα υπάρξει άνοδος των ροών στο μεταναστευτικό
Πάντως, οι τελευταίες εξελίξεις με το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν προκάλεσαν μόνο την αντίδραση της Ελλάδας και της Κύπρου αλλά και άλλων κρατών της ευρύτερης περιοχής. Στο Ισραήλ υπήρξε ανακοίνωση από το υπουργείο Εξωτερικών και σημειώνεται ότι «δυστυχώς, για μία ακόμη φορά παρακολουθούμε την Τουρκία να εργάζεται για την αποσταθεροποίηση της περιοχής της ανατολικής Μεσογείου». Επίσης, το Κάιρο απορρίπτει την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης και υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν θα έχει καμία νομική ισχύ για την Αίγυπτο.
Όσον αφορά στα επόμενα βήματα και το αν περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό της κυβέρνησης η επέκταση των χωρικών υδάτων νότια και δυτικά της Κρήτης, στα 12 μίλια ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε πως «η Ελλάδα δεν αντιδρά σπασμωδικά. Η Ελλάδα αντιδρά βάσει σχεδίου και κυρίως για την εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων». Όπως είπε « η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα. Το έχω πει πολλές φορές. Είναι δικαίωμά της που προκύπτει από την κυριαρχία της, προκύπτει από το Διεθνές Δίκαιο, αλλά θα το κάνει με τον τρόπο και στον χρόνο που η ίδια η ελληνική Πολιτεία θα επιλέξει».

Ο σχεδιασμός της Αθήνας για το καλώδιο και η στάση της Άγκυρας
Από την κυβέρνηση το μήνυμα που εκπέμπεται είναι πως δεν θα αλλάξει ο σχεδιασμός όσον αφορά στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, ενώ υπογραμμίζεται πως η χώρα είναι έτοιμη για κάθε δυνατό σενάριο. Υπενθυμίζεται πως ήδη εκκρεμεί στο Υπουργείο Εξωτερικών και θα περάσει από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή το αίτημα για την άδεια εκτέλεσης εργασιών.
Την ίδια στιγμή ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά που έκανε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για το καλώδιο, καθώς είπε πως «δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις, ζητάμε όμως όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική, για τις έρευνες και τις συντεταγμένες, ώστε να μη διαταραχθεί με λανθασμένο τρόπο το status quo». Με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να σημειώνει πως «η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην οποία θα ζητηθεί άδεια και έχει ήδη ζητηθεί άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου». Και να προσθέτει παράλληλα πως «εφόσον υπάρξει η αδειοδότηση εκ μέρους της Ελλάδος, η ενημέρωση σχετικά με την έρευνα και την πόντιση είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε να είναι δυνατόν, με την σαφή αναφορά ότι δεν πρόκειται για αδειοδοτική διαδικασία»

Η απάντηση της κυβέρνησης στην κριτική της αντιπολίτευσης
Στο μεταξύ μετά τις τελευταίες εξελίξεις με το τουρκολιβυκό μνημόνιο έχει ασκηθεί έντονη κριτική στους χειρισμούς που έγιναν από τα κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά. «Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μιλάμε για ήττα, γιατί μιλάμε για μια εξέλιξη, η οποία δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα» σημείωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και τόνισε πως πρόκειται για ένα άκυρο, ανυπόστατο μνημόνιο.