Ασ. Σκόνδρα: Σύνταγμα, ο θεμελιώδης κανόνας της πολιτείας

«Η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν προσφέρεται για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Δυστυχώς, η αντιπολίτευση δεν ανταποκρίθηκε σε αυτή την πρόκληση, αποδεικνύοντας ότι το καλό της πατρίδος και το μέλλον των νέων γενιών τής είναι αδιάφορα» τόνισε από το βήμα της Βουλής η Βουλευτής κ. Ασ. Σκόνδρα κατά τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Μεταξύ άλλων, ανέφερε:
«Το βασικό χαρακτηριστικό της κάθε αναθεωρητικής διαδικασίας του Συντάγματος, το ανεπανάληπτο και άκρως γοητευτικό, είναι πως αυτή προκαλεί μία μοναδική πύκνωση του νομικού και πολιτικού χρόνου. Πύκνωση, που αποτελεί ίσως την κρισιμότερη θεσμική σύμβαση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων του συνταγματικού κράτους. Η αναθεωρητική διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες τομές με νηφαλιότητα και ψυχραιμία, και όχι επείγοντα χαρακτήρα, όπως όταν συντρέχουν ιστορικοί λόγοι, μια επανάσταση ή ένας πόλεμος. Πάντοτε βέβαια με την εξαίρεση των διατάξεων που δεν υπόκεινται σε αναθεώρηση.
Το Σύνταγμα δεν είναι ένας ακόμη νόμος. Είναι ο θεμελιώδης κανόνας της Πολιτείας, η πυξίδα της Δημοκρατίας μας, το κοινό συμβόλαιο που δεσμεύει τη σημερινή βεβαίως αλλά και τις επόμενες γενιές. Γι’ αυτό και κάθε αναθεώρησή του απαιτεί καθαρή σκέψη, θεσμική ωριμότητα και, πάνω απ’ όλα, τη συνείδηση ότι οι αποφάσεις που λαμβάνουμε θα εξακολουθούν να παράγουν αποτελέσματα για πολλές δεκαετίες.
Η αναθεώρηση δεν είναι νομοθέτηση επίλυσης προβλημάτων και ούτε υποκρύπτει σκέψεις κομματικού οφέλους. Είναι απόφαση με τη σκέψη προσανατολισμένη στο όραμα της Ελλάδος του αύριο. Στο όραμα μιας χώρας που αλλάζει, μιας κοινωνίας που μετασχηματίζεται, ενός κόσμου που εξελίσσεται με ταχύτητες που πριν από λίγα μόλις χρόνια ήταν αδιανόητες. Εκσυγχρονίζουμε λοιπόν το Σύνταγμά, για να το προσαρμόσουμε στη νέα πραγματικότητα. Όχι μόνο να καταργήσουμε παρωχημένες διατάξεις, που δίνουν την εντύπωση ενός «τεχνολογικά αναλφάβητου» Συντάγματος, αλλά και να τολμήσουμε την εισαγωγή νέων αλλαγών, που θα αφορούν λ.χ. αποτελεσματικά θεσμικά αντίβαρα, την ενίσχυση του ελεγκτικού ρόλου της Βουλής, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την τεχνητή νοημοσύνη, τη ρύθμιση του Διαδικτύου, την απλούστευση της απονομής της δικαιοσύνης και πολλά άλλα.
Αυτό ακριβώς είναι και το πνεύμα, της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας. Ένα Σύνταγμα που παραμένει σταθερό στις αξίες του αλλά σύγχρονο στις απαντήσεις του. Ένα Σύνταγμα που δεν εγκλωβίζεται σε ρυθμίσεις μιας άλλης εποχής αλλά αποκτά τα θεσμικά εργαλεία, για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του 21ου αιώνα.
Προτεραιότητα στην πρότασή μας είναι η ενίσχυση των θεσμών και ιδιαίτερα της Δικαιοσύνης. Η ανεξαρτησία της αποτελεί αδιαπραγμάτευτη αρχή του κράτους δικαίου, όμως το ίδιο σημαντική είναι και η αποτελεσματικότητά της. Οι πολίτες ζητούν βεβαίως δίκαιες αποφάσεις αλλά θέλουν και να εκδίδονται αυτές με ταχύτητα, με διαφάνεια, με ασφάλεια δικαίου. Με αυτό το πνεύμα διατυπώνονται οι προτάσεις για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης αλλά και για έναν συνολικότερο εκσυγχρονισμό των σχετικών συνταγματικών διατάξεων.
Παράλληλα, το ίδιο το Σύνταγμα οφείλει να απαλλαγεί από περιττές λεπτομέρειες, που δυσκολεύουν την εφαρμογή του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι υπερβολικά αναλυτικές ρυθμίσεις για τα βουλευτικά κωλύματα και τα ασυμβίβαστα. Η Ελλάδα είναι σχεδόν μοναδική στην Ευρώπη ως προς αυτή τη συνταγματική υπερρύθμιση. Το Σύνταγμα πρέπει, να καθορίζει τις μεγάλες αρχές. Οι επιμέρους κανόνες μπορούν και πρέπει να ρυθμίζονται με τον κοινό νόμο, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία και μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου.
Η δεύτερη μεγάλη επιλογή αφορά το ίδιο το κράτος. Διότι, ένα κράτος δεν αρκεί να έχει καλές προθέσεις αλλά πρέπει να αξιολογείται, να λογοδοτεί και να λειτουργεί αποτελεσματικά. Η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στη δημόσια διοίκηση εκφράζει ακριβώς αυτή τη φιλοσοφία. Ότι η ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών είναι δικαίωμα κάθε πολίτη. Όπως και η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να εκπροσωπεί ουσιαστικά τα συμφέροντα όλων των πολιτών. Και προερχόμενη από έναν νομό της περιφέρειας, να τονίσω την ανάγκη για πραγματική περιφερειακή σύγκλιση, που θα δίνει έμφαση στον αγροτικό τομέα. Στην πρωτογενή παραγωγή, που αποτελεί βάση της εκβιομηχάνισης της χώρας και συντελεί καταλυτικά στην επάρκεια αγαθών για τον λαό μας.
Συγχρόνως, η αναθεώρηση ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, δίνοντας τη δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, με αυστηρούς κανόνες ποιότητας και δημόσιας εποπτείας. Ήδη στη χώρα μας λειτουργούν 4 τέτοια ιδρύματα ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία αδειοδότησης και για νέα. Η επιλογή μας αυτή ανταποκρίνεται σε μια πραγματικότητα, την οποία όλοι γνωρίζουμε: χιλιάδες νέοι αναγκάζονται κάθε χρόνο να φεύγουν για σπουδές στο εξωτερικό, ενώ θα μπορούσαν να σπουδάζουν στην πατρίδα μας, χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικά και επίσης θα μπορούσε η Ελλάδα να προσελκύσει φοιτητές από άλλες χώρες.
Πολύ σημαντικό στοιχείο αυτής της αναθεώρησης είναι και το ότι συμπεριλαμβάνει ζητήματα που πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν στο προσκήνιο. Η τεχνητή νοημοσύνη, η ψηφιακή εποχή, οι νέες τεχνολογίες, η προστασία του περιβάλλοντος απέναντι στην κλιματική κρίση, η ανάγκη ισχυρών αντίβαρων και λογοδοσίας δεν είναι θεωρητικές έννοιες. Είναι οι μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας και ένα σύγχρονο Σύνταγμα δεν μπορεί να τις αγνοεί.
Την ίδια λογική υπηρετούν και οι προτάσεις για την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών, όπως η κατοχύρωση της επιστολικής ψήφου αλλά και η συνταγματική πρόβλεψη για τη δημοσιονομική σταθερότητα, γιατί οι θεσμοί δεν δοκιμάζονται μόνο στις πολιτικές κρίσεις, αλλά και στις οικονομικές. Και η Ελλάδα είχε πρόσφατα αυτή την επώδυνη εμπειρία.
Θα ήταν ευχής έργον μια τόσο κορυφαία θεσμική διαδικασία να συνοδευόταν από ευρύτερες συναινέσεις. Η συνταγματική αναθεώρηση δεν προσφέρεται για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να αναζητήσουμε κοινούς τόπους για το μέλλον της πατρίδας μας. Δυστυχώς, η αντιπολίτευση δεν ανταποκρίθηκε σε αυτή την πρόκληση, αποδεικνύοντας ότι το καλό της πατρίδος και το μέλλον των νέων γενιών τής είναι αδιάφορα.
Εμείς, όμως, νιώθουμε το χρέος και αναλαμβάνουμε την ευθύνη. Με σεβασμό στην ιστορία του ελληνικού συνταγματισμού αλλά και με τόλμη απέναντι στις ανάγκες του σήμερα και του αύριο. Γιατί το Σύνταγμα δεν γράφεται, για να υπηρετήσει μια κυβέρνηση ούτε μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Γράφεται, για να υπηρετήσει τη Δημοκρατία, να προστατεύσει τους πολίτες και να διαμορφώσει, ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο για τις επόμενες γενιές.
Αυτόν τον στόχο υπηρετεί η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας. Και γι’ αυτό αξίζει την υποστήριξη της Εθνικής Αντιπροσωπείας»