Όταν τα χρόνια γίνονται προσφορά

-Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων

Υπάρχουν άνθρωποι που, όσο περνούν τα χρόνια, δεν απομακρύνονται από τη ζωή. Αντίθετα, μοιάζει να αποκτούν μια άλλη θέση μέσα της. Μια θέση πιο ήσυχη, αλλά γεμάτη σοφία από τις εμπειρίες. Είναι οι άνθρωποι της μεγαλύτερης ηλικίας. Εκείνοι που κουβαλούν στις ρυτίδες τους όχι μόνο τον χρόνο, αλλά και ιστορίες, απώλειες, αγώνες, γνώσεις, αγάπη και μια ολόκληρη κοινωνία όπως την έζησαν.
Η 1η Οκτωβρίου είναι μια αφορμή να ξαναδούμε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη γήρανση. Γιατί η ηλικία δεν είναι συνώνυμο της αδυναμίας, ούτε η σύνταξη σημαίνει αποχώρηση από την κοινωνική ζωή. Το 2026, τα Ηνωμένα Έθνη θέτουν στο επίκεντρο την «Εποχή της Μακροζωίας» και την ανάγκη να ξανασκεφτούμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε τη ζωή και την κοινωνία μας για μια ζωή που διαρκεί περισσότερο. Και το ζητούμενο δεν είναι απλώς να προσθέσουμε χρόνια στη ζωή, αλλά να προσθέσουμε ζωή στα χρόνια.
Η ενεργός γήρανση δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να εργάζονται ή να παραμένουν διαρκώς δραστήριοι με τον ίδιο τρόπο. Σημαίνει δυνατότητα επιλογής, συμμετοχής, αυτονομίας και αξιοπρέπειας. Σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να προσφέρει στην οικογένεια, στην κοινότητα, στον εθελοντισμό, στην εργασία, στην εκπαίδευση, αλλά και μέσα από τη καθημερινή σχέση με τους άλλους.
Και πόσα μας προσφέρουν… Οι παππούδες και οι γιαγιάδες που κρατούν το χέρι ενός παιδιού. Οι άνθρωποι που στηρίζουν την οικογένεια όταν οι νεότεροι εργάζονται. Εκείνοι που μεταφέρουν μια συνταγή, μια ιστορία, έναν τρόπο να αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες. Η εμπειρία τους είναι κοινωνικό κεφάλαιο. Η παρουσία τους είναι γέφυρα ανάμεσα στις γενιές.
Η Παγκόσμια Ημέρα μας θυμίζει όμως και κάτι ακόμη ,δεν υπάρχει μία «τυπική» τρίτη ηλικία. Άλλος στα 70 ταξιδεύει, εργάζεται ή προσφέρει εθελοντικά και άλλος χρειάζεται καθημερινή φροντίδα. Και οι δύο δικαιούνται σεβασμό, πρόσβαση στην υγεία, ασφάλεια και ένα περιβάλλον που δεν τους αποκλείει επειδή μεγάλωσαν.
Η υγιής γήρανση, όπως την περιγράφει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αφορά τη διατήρηση της λειτουργικής ικανότητας που επιτρέπει στον άνθρωπο να ευημερεί , να καλύπτει τις ανάγκες του, να μαθαίνει, να αποφασίζει, να κινείται, να συνδέεται και να συμμετέχει. Δεν είναι μόνο υπόθεση του ανθρώπου. Είναι ευθύνη και της κοινωνίας να δημιουργεί χώρους, υπηρεσίες και σχέσεις που επιτρέπουν αυτή τη συμμετοχή.
Σήμερα, λοιπόν, δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε τους μεγαλύτερους ανθρώπους ως ανθρώπους που έχουν ανάγκη την φροντίδα. Χρειάζεται να τους κοιτάξουμε με αναγνώριση για όσα έδωσαν,για όσα συνεχίζουν να δίνουν και κυρίως για όσα μπορούν ακόμη να προσφέρουν, όταν η κοινωνία τους δίνει χώρο.Γιατί τα χρόνια που προστίθενται στη ζωή μας αξίζουν να είναι χρόνια με υγεία, συμμετοχή, ασφάλεια, αγάπη και αξιοπρέπεια.
Χρόνια πολλά στους ανθρώπους που μας έμαθαν πως η ζωή δεν μετριέται μόνο με την ηλικία, αλλά με το αποτύπωμα που αφήνουμε ο ένας στη ζωή του άλλου.
Δρ Αγλαΐα (Λία) Ρογγανάκη
Διοικήτρια Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΔΠΘ