

Τα Άγραφα πήραν το όνομά τους, λέει η παράδοση, επειδή δεν «γράφτηκαν» ποτέ στα φορολογικά κατάστιχα των κατακτητών. Τρεις μέρες του Οκτωβρίου θα γραφτούν πολλά γι’ αυτά: από τις 9 ως τις 11 Οκτωβρίου 2026 γίνεται στην Καρδίτσα επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Η Πολιτιστική Κληρονομιά των Αγράφων». Για το λόγο αυτό οι διοργανωτές παραχώρησαν την Τετάρτη (7/10) στην Π.Ε. Καρδίτσας συνέντευξη τύπου παρουσία του Αντιπεριφερειάρχη Κ. Τέλιου και του Αρχαιολόγου ΕΦΑ Καρδίτσας κ. Κ. Βουζαξάκη.
Κ. Τέλιος:
«Τα Άγραφα δεν χρειάζονται ωραιοποίηση. Έχουν από μόνα τους το βάρος της ιστορίας, του τόπου και των ανθρώπων τους.
Αυτό που χρειάζονται είναι να τα ξαναδιαβάσουμε. Να ψάξουμε πίσω από όσα βλέπουμε σήμερα και να ανακαλύψουμε έναν ολόκληρο κόσμο που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ιστορία αυτού του τόπου. Αυτό ακριβώς επιχειρεί το τριήμερο “Η Πολιτιστική Κληρονομιά των Αγράφων”, από τις 9 έως τις 11 Οκτωβρίου, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας. Αρχαιότητες, βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία, ιστορία, σύγχρονος πολιτισμός. Όχι ως μια παράθεση στοιχείων από το παρελθόν, αλλά ως διαφορετικά κομμάτια της ίδιας διαδρομής.
Και υπάρχει κάτι που θεωρώ ακόμη πιο σημαντικό: να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε τα Άγραφα μόνο ως έναν όμορφο ορεινό προορισμό.
Γιατί τα Άγραφα δεν είναι απλώς ένα τοπίο για να το φωτογραφίσουμε και να φύγουμε. Είναι ένας τόπος που έχει πολλά να αφηγηθεί και ακόμη περισσότερα να προσφέρει. Και όταν η ιστορία, τα μνημεία, το φυσικό περιβάλλον και ο πολιτισμός ενός τόπου συνδεθούν σωστά, τότε μπορούν να δημιουργήσουν επισκεψιμότητα, οικονομική δραστηριότητα και πραγματικούς λόγους για να μείνει ή να επιστρέψει κάποιος εκεί. Γι’ αυτό τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν ουσία. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας – Π.Ε. Καρδίτσας συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια μαζί με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας και την Ένωση Αγραφιώτικων Χωριών Καρδίτσας και Ευρυτανίας, γιατί πιστεύουμε ότι τα Άγραφα δεν πρέπει να βρίσκονται στην άκρη του χάρτη ούτε στην άκρη της προσοχής μας.Δεν θέλουμε τα Άγραφα ως ανάμνηση.
Τα θέλουμε παρόντα. Επισκέψιμα. Δημιουργικά. Ζωντανά.Και ίσως αυτό είναι τελικά το μεγαλύτερο στοίχημα αυτής της διοργάνωσης: να μη μιλήσουμε απλώς για όσα κληρονομήσαμε, αλλά για το τι θα κάνουμε με αυτά από εδώ και πέρα.»
Το πρόγραμμα
Το συνέδριο ανοίγει την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου το απόγευμα, με εγγραφές από τις 16:00 και έναρξη στις 17:00. Συνεχίζεται το Σάββατο 10 και την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, με πρωινές και απογευματινές συνεδρίες. Οι ομιλητές είναι αρχαιολόγοι, ιστορικοί, αρχιτέκτονες, θεολόγοι και ανεξάρτητοι ερευνητές, από ελληνικά πανεπιστήμια, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας και το εξωτερικό. Μερικά από τα θέματα που θα ακουστούν:
-η ιστορική και γεωγραφική ενότητα των Αγράφων και η αναγνώρισή τους ως ιστορικής επαρχίας,
-οι προϊστορικοί πληθυσμοί στο οροπέδιο της λίμνης Πλαστήρα,
-τα Άγραφα στην αρχαιότητα,
-η συντήρηση του αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα στο Μοσχάτο Καρδίτσας,
-ναοί, τέμπλα και εικόνες της περιοχής και η αποκατάστασή τους.
Την Παρασκευή στις 20:00, μετά τις πρώτες ομιλίες, το συνέδριο βγαίνει στην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Καρδίτσας για μια Βραδιά Αγράφων. Παραδοσιακοί χοροί από τμήματα της Αργιθέας Τρικάλων, του Κέδρου και του Λαμπερού–Αμπελικού, με την ορχήστρα των Τόμη Ρωμανιά και Απόστολου Παναγιώτου.