Μεταβιβάσεις ακινήτων: Αυτόματη συμπλήρωση ΚΑΕΚ – Τι αλλάζει για αγοραστές και ιδιοκτήτες

Aκόμη μία διαδικασία που μέχρι σήμερα απαιτούσε την παρέμβαση των φορολογουμένων περνά στην ψηφιακή αυτοματοποίηση, περιορίζοντας τις επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις και τα λάθη που μπορεί να προκύψουν κατά την ενημέρωση της ακίνητης περιουσίας.
Πρόκειται για τη συμπλήρωση του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) στο έντυπο Ε9, η οποία θα πραγματοποιείται πλέον αυτόματα, με βάση τα στοιχεία που έχουν ήδη καταχωριστεί στην πλατφόρμα myPROPERTY.
Η αλλαγή αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες που προχωρούν σε αγοραπωλησίες, δωρεές ή γονικές παροχές ακινήτων και εντάσσεται στην προσπάθεια διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων της φορολογικής διοίκησης.
Με δύο νέες αποφάσεις του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, προβλέπεται ότι ο ΚΑΕΚ θα μεταφέρεται απευθείας από την ηλεκτρονική δήλωση στο myPROPERTY στο αντίστοιχο πεδίο του Ε9, χωρίς να χρειάζεται να τον πληκτρολογήσει εκ νέου ο φορολογούμενος.
Η παρέμβαση έχει διπλό αποτέλεσμα: από τη μία περιορίζει τον χρόνο διεκπεραίωσης των διαδικασιών και από την άλλη επιτρέπει την ακριβέστερη ταυτοποίηση των ακινήτων, καθώς τα στοιχεία τους συνδέονται με εκείνα του Εθνικού Κτηματολογίου.

Το «κλειδί» για την αυτόματη δήλωση
Η αυτοματοποίηση του Ε9 δεν ξεκινά από το μηδέν. Ήδη περισσότερες από έξι στις δέκα δηλώσεις στοιχείων ακινήτων δημιουργούνται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή υποβολή από τους εμπλεκόμενους στη συναλλαγή.
Καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία έχει ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ο οποίος λειτουργεί ως το βασικό αναγνωριστικό κάθε ακινήτου στο φορολογικό Περιουσιολόγιο.
Για να προχωρήσει η αυτόματη δημιουργία του Ε9, πρέπει να έχει δηλωθεί ο ΑΤΑΚ του μεταβιβαζόμενου ακινήτου κατά την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης φόρου μεταβίβασης στο myPROPERTY.
Ο ΑΤΑΚ και ο ΚΑΕΚ εξυπηρετούν διαφορετικές λειτουργίες. Ο πρώτος χρησιμοποιείται από τη φορολογική διοίκηση για την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας, ενώ ο δεύτερος αποτελεί το αναγνωριστικό του ακινήτου στο Κτηματολόγιο.
Με τη νέα ρύθμιση, τα δύο αυτά στοιχεία συνδέονται πιο άμεσα, περιορίζοντας τις αποκλίσεις που μπορεί να εμφανιστούν μεταξύ των σχετικών καταχωρίσεων.

Τι πρέπει να γίνει πριν από το συμβόλαιο
Η αυτόματη συμπλήρωση δεν απαλλάσσει τους ιδιοκτήτες από την υποχρέωση να διατηρούν σωστά και ενημερωμένα τα στοιχεία των ακινήτων τους.
Πριν υποβληθεί η δήλωση φόρου μεταβίβασης μέσω του myPROPERTY, ο πωλητής οφείλει να ελέγξει και, εφόσον χρειάζεται, να επικαιροποιήσει την εικόνα του ακινήτου στο Περιουσιολόγιο.
Αντίστοιχη υποχρέωση έχει και ο αγοραστής, εφόσον διαθέτει ήδη εμπράγματο δικαίωμα στο συγκεκριμένο ακίνητο, όπως συμβαίνει για παράδειγμα όταν αποκτά επιπλέον ποσοστό συνιδιοκτησίας.
Το στάδιο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η αυτόματη δήλωση βασίζεται στα ήδη καταχωρισμένα δεδομένα. Επομένως, ενδεχόμενες ανακρίβειες στο Περιουσιολόγιο μπορούν να μεταφερθούν και στο νέο Ε9.

Πώς δημιουργείται αυτόματα το Ε9
Η διαδικασία ενεργοποιείται όταν ο συμβολαιογράφος αναρτήσει το συμβόλαιο στην ηλεκτρονική εφαρμογή myPROPERTY.
Από εκείνο το σημείο δημιουργείται αυτόματα δήλωση Ε9 για κάθε συμβαλλόμενο, τόσο για τον πωλητή όσο και για τον αγοραστή, αποτυπώνοντας τις αλλαγές που προκύπτουν στην ακίνητη περιουσία τους.
Συγκεκριμένα:
Για τον πωλητή: Τα χαρακτηριστικά του ακινήτου αντλούνται από την υφιστάμενη περιουσιακή του κατάσταση, με βάση τον ΑΤΑΚ.
Για τον αγοραστή: Εφόσον αποκτά για πρώτη φορά δικαίωμα στο ακίνητο, χρησιμοποιούνται τα στοιχεία που είναι καταχωρισμένα στο Περιουσιολόγιο του πωλητή.
Για τον αγοραστή που έχει ήδη δικαίωμα: Η συμπλήρωση γίνεται με βάση τον ΑΤΑΚ που αντιστοιχεί στη δική του περιουσιακή κατάσταση.
Παράλληλα, για όλους τους συμβαλλόμενους συμπληρώνονται αυτόματα το είδος του εμπράγματου δικαιώματος, το ποσοστό συνιδιοκτησίας και, όπου απαιτείται, τα στοιχεία του επικαρπωτή.
Από την πλατφόρμα μεταφέρονται επίσης ο αριθμός του συμβολαίου, ο ΑΦΜ του συμβολαιογράφου και η ημερομηνία υπογραφής του.

Οι κωδικοί που συμπληρώνονται χωρίς παρέμβαση
Αυτόματη είναι και η καταχώριση του κωδικού μεταβολής στο Ε9, ανάλογα με το είδος της συναλλαγής.
Ο κωδικός 1 χρησιμοποιείται για την προσθήκη νέου ακινήτου ή εμπράγματου δικαιώματος, ο κωδικός 2 για τη μεταβολή υφιστάμενων στοιχείων και ο κωδικός 3 για τη διαγραφή ακινήτου ή δικαιώματος.
Στο πεδίο των σημειώσεων καταχωρίζεται η ένδειξη «Αυτόματη δημιουργία δήλωσης Ε9 από το myPROPERTY», ώστε να προκύπτει με σαφήνεια ο τρόπος υποβολής.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι φορολογούμενοι ενημερώνονται ηλεκτρονικά, τόσο με σχετική ειδοποίηση όσο και μέσω email.
Παρά την αυτοματοποίηση, ο έλεγχος των στοιχείων παραμένει απαραίτητος. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να επιβεβαιώνουν ότι οι μεταβολές έχουν αποτυπωθεί σωστά, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ποσοστά συνιδιοκτησίας, επικαρπία ή ακίνητα με περισσότερα εμπράγματα δικαιώματα.
Η νέα διαδικασία περιορίζει τη γραφειοκρατία, χωρίς όμως να υποκαθιστά την ανάγκη διατήρησης ορθών στοιχείων στο Περιουσιολόγιο. Χ.Π.