Η ακρίβεια γεμίζει τα ταμεία με ΦΠΑ

– Υψηλότερα από τους στόχους τα φορολογικά έσοδα

Η ακρίβεια πιέζει τα εισοδήματα των νοικοκυριών, αλλά την ίδια ώρα δίνει ισχυρή ώθηση στα φορολογικά έσοδα του προϋπολογισμού, με τον ΦΠΑ να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των εισπράξεων. Οι ανατιμήσεις στην αγορά μεταφράζονται αυτομάτως σε περισσότερες εισπράξεις από ΦΠΑ, καθώς ο φόρος υπολογίζεται επί της τελικής αξίας των αγαθών και των υπηρεσιών. Έτσι, ακόμη και όταν η κατανάλωση σε όρους ποσότητας παραμένει στάσιμη ή περιορίζεται, η άνοδος των τιμών μπορεί να αυξήσει το ποσό του φόρου που καταλήγει στα κρατικά ταμεία. Σύμφωνα με το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού τα έσοδα από ΦΠΑ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν φέτος στα 30,777 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 1,548 δισ. ευρώ τον στόχο που είχε τεθεί στον προϋπολογισμό.
Η υπεραπόδοση του ΦΠΑ αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους τα συνολικά φορολογικά έσοδα εκτιμάται ότι θα φθάσουν στα 75,729 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 2,085 δισ. ευρώ ή 2,8% σε σχέση με το στόχο. Στο αποτέλεσμα συνέβαλε και η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 10,4% το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026 τόνωσε την κατανάλωση και, μαζί της, τις εισπράξεις από έμμεσους φόρους.
Στην αντίθετη κατεύθυνση κινούνται οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης. Τα έσοδα από τους ΕΦΚ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν σε 7,176 δισ. ευρώ φέτος, μειωμένα κατά 283 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως εξαιτίας της χαμηλότερης κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων, η οποία συνδέεται με τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων οδηγεί το φετινό πρωτογενές πλεόνασμα σε υψηλότερα επίπεδα στο 3,6% του ΑΕΠ ή στα 9,548 δισ. ευρώ και η εξέλιξη αυτή δίνει στο οικονομικό επιτελείο έναν δημοσιονομικό χώρο περίπου 400 εκατ. ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις για την αναχαίτιση των επιπτώσεων από την ενεργειακή κρίση. Από το ποσό αυτό, περίπου 200 εκατ. ευρώ αναμένεται να διατεθούν για τα μέτρα στήριξης που θα εφαρμοστούν έως το τέλος του 2026, ενώ τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ θα αποτελέσουν το «μαξιλάρι» για το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Τι φόρους θα πληρώσουμε το 2027
Ακόμη ψηλότερα τοποθετείται ο πήχης των φορολογικών εσόδων για το 2027. Οι εισπράξεις προβλέπεται να ανέλθουν σε 77,878 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 2,149 δισ. ευρώ ή 2,8% έναντι του 2026. Η αύξηση στηρίζεται κυρίως στην προβλεπόμενη μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας, στην αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, αλλά και στην ενίσχυση των επιχειρηματικών κερδών.
Τα περισσότερα φορολογικά έσοδα θα προέλθουν από τους φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών. Οι σχετικές εισπράξεις προβλέπεται να φθάσουν στα 42,431 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 179 εκατ. ευρώ ή 0,4%.
Παρά τη συνολική αύξηση, τα έσοδα από ΦΠΑ αναμένεται να υποχωρήσουν στα 30,581 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 196 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2026.
Η κάμψη συνδέεται με τη μείωση κατά 911 εκατ. ευρώ των εσόδων από την εκτέλεση έργων του Ταμείου Ανάκαμψης λόγω της λήξης του προγράμματος, και στο γεγονός ότι στα έσοδα του 2026 περιλαμβάνονται έκτακτες, μη επαναλαμβανόμενες εισπράξεις ΦΠΑ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Αντίθετα, τα έσοδα από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης προβλέπεται να αυξηθούν κατά 136 εκατ. ευρώ, φθάνοντας στα 7,312 δισ. ευρώ.

Μικρότερος ΕΝΦΙΑ, τέλος επιτηδεύματος
Στα ακίνητα, οι τακτικοί φόροι ακίνητης περιουσίας αναμένεται να ανέλθουν σε 2,365 δισ. ευρώ, μειωμένοι κατά 48 εκατ. ευρώ λόγω της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, καθώς και στην επέκταση της απαλλαγής σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Παράλληλα, οι λοιποί φόροι επί της παραγωγής προβλέπεται να περιοριστούν στα 614 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση κατά 147 εκατ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα σε Περιφέρεια και Θεσσαλονίκη.

Αλμα στις εισπράξεις από φόρο εισοδήματος
Η μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται από τον φόρο εισοδήματος. Οι συνολικές εισπράξεις προβλέπεται να φθάσουν στα 29,376 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 2,038 δισ. ευρώ ή 7,5%.
Παρά τις φοροελαφύνσεις, οι εισπράξεις από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 16,995 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 620 εκατ. ευρώ, με την άνοδο να αποδίδεται στις αυξήσεις μισθών και συντάξεων, στην ενίσχυση του κατώτατου μισθού και στην περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας.
Ακόμη ισχυρότερη προβλέπεται η αύξηση στις εισπράξεις από τον φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων. Τα έσοδα από τα νομικά πρόσωπα εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 9,844 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,302 δισ. ευρώ, αντανακλώντας τα υψηλότερα επιχειρηματικά κέρδη που θα δηλωθούν το 2027.