Τρόφιμα: Συμφωνία Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ένωσης Σούπερ Μάρκετ για φθηνότερη ή δωρεάν διάθεση, αν είναι κοντά στη λήξη τους

Με χρονικό ορίζοντα το φθινόπωρο και κεντρικό άξονα το υπουργείο Περιβάλλοντος, ο στόχος της µείωσης της σπατάλης τροφίµων κατά 30% σε όλα τα επίπεδα της αγοράς θα φτάσει και στο λιανικό εµπόριο, και κυρίως τις µεγάλες αλυσίδες. Η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) προχώρησε στην υπογραφή Εθελοντικού Συµφώνου Συνεργασίας µε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο τίθεται σε εφαρµογή τον Σεπτέµβριο του 2026 και θα περιλαµβάνει τρεις άξονες: καταµέτρηση αποθεµάτων, τρόπους διαχείρισης και -όπου χρειαστεί- προσαρµογή του νοµικού πλαισίου. Μάλιστα, από τις αρχές του φθινοπώρου στα υποκαταστήµατα των ελληνικών αλυσίδων σουπερµάρκετ θα αναπτυχθούν και δράσεις ενηµέρωσης του καταναλωτικού κοινού.

Τι προβλέπεται
Αρχικά, οι αλυσίδες σουπερµάρκετ θα κάνουν καταµέτρηση των αποθεµάτων τροφίµων που πλησιάζουν στην ηµεροµηνία λήξης. Σε δεύτερο στάδιο, θα προτείνουν τους τρόπους διάθεσής τους, στους καταναλωτές ή σε ευάλωτες κοινωνικές οµάδες, είτε µε µειωµένη τιµή είτε ως δωρεά. Παράλληλα, θα διαµορφώσουν και το πλαίσιο του τρίτου άξονα: οι επιχειρηµατίες του λιανικού εµπορίου τροφίµων θα εντοπίσουν και θα καταγράψουν όλες τις νοµικές δικλείδες που δυσκολεύουν τη διαδικασία µείωσης της σπατάλης.
Ένα τέτοιο παράδειγµα έδωσε, µιλώντας στην «Α», ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς: Αν µία αλυσίδα έχει κοντόληκτα προϊόντα, για να τα χαρίσει σε έναν φορέα για κοινωφελή σκοπό, µε βάση τον νόµο πληρώνει ΦΠΑ. Αν τα πετάξει, δεν πληρώνει ΦΠΑ. Θα πρέπει, λοιπόν, να υπάρξει συνεργασία όλων των συναρµόδιων υπουργείων -πάντα µε άξονα το υπουργείο Περιβάλλοντος, ώστε να διαµορφωθεί το πλαίσιο µε στόχο αποτελεσµατικές µεθόδους περιορισµού της σπατάλης τροφίµων.
Στην ΕΕ, η ετήσια σπατάλη τροφίµων υπολογίζεται σε πάνω από 59.000.000 τόνους, που αντιστοιχούν σε 132 κιλά ανά άτοµο. Σύµφωνα µε τη Eurostat, στη χώρα µας τα νοικοκυριά ευθύνονται για µεγάλο µέρος του προβλήµατος, πετώντας καθηµερινά φαγητό που θα µπορούσε να αξιοποιηθεί. Παγκοσµίως, περίπου το 33% των παραγόµενων τροφίµων χάνεται ή καταλήγει στα σκουπίδια. «Οι ευρωπαϊκές έρευνες έχουν δείξει ότι η µεγαλύτερη σπατάλη γίνεται από τα νοικοκυριά, αλλά συµβάλλει και ο τρόπος που λειτουργούν οι αλυσίδες και η βιοµηχανία τροφίµων. Το Εθελοντικό Σύµφωνο µεταξύ της ΕΣΕ και του υπουργείου Περιβάλλοντος ενθαρρύνεται από την ΕΕ, αφού ο περιορισµός του food waste είναι δική της οδηγία», εξηγεί ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ.

Οδηγία για απόβλητα
Η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα απόβλητα υποχρεώνει τα κράτη µέλη:
-να µειώσουν την ποσότητα τροφίµων που χάνεται κατά την παραγωγή και τη διανοµή ,
-να µειώσουν τη σπατάλη τροφίµων στα νοικοκυριά,
-να ενθαρρύνουν τη δωρεά τροφίµων,
-να παρακολουθούν και να αξιολογούν την εφαρµογή των µέτρων της ΕΕ περί αποτροπής της σπατάλης τροφίµων.