Πως η Περιφέρεια Θεσσαλίας αντιμετώπισε τον «Byron» με το νέο εργαλείο διαχείρισης των υδατικών πόρων

-Παρουσίαση από το ΕΛΚΕΘΕ στο Περιφερειακό Συμβούλιο

Στοιχεία από το σύστημα αυτόματων σταθμών παρακολούθησης υδάτων και έγκαιρης προειδοποίησης για πλημμύρες, τα οποία αξιοποιήθηκαν από την Περιφέρεια, κατά την πρόσφατη κακοκαιρία Byron παρουσίασε την Παρασκευή (19/12) στο Περιφερειακό Συμβούλιο Θεσσαλίας το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Επόμενο άμεσο βήμα για την Περιφέρεια, τα μοντέλα πρόβλεψης στάθμης της βροχής με τεχνητή νοημοσύνη.
Υπενθυμίζεται ότι η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει υπογράψει προγραμματική σύμβαση με το ΕΛΚΕΘΕ για τη λειτουργία και τη συντήρηση του δικτύου Αυτόματων Σταθμών Παρακολούθησης Υδάτων στους θεσσαλικούς νομούς, με το κόστος να ανέρχεται σε 34.720 ευρώ μαζί με το ΦΠΑ.
Το δίκτυο αυτόματων σταθμών παρακολούθησης υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ, που αριθμεί πλέον πάνω από 100 ενεργούς σταθμούς σε ποτάμια και λίμνες σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων 14 στην υδρολογική λεκάνη του Πηνειού ποταμού (θα τοποθετηθούν δύο ακόμη), παρέχει συνεχή παρακολούθηση, σε πραγματικό χρόνο, κρίσιμων υδρολογικών και ποιοτικών παραμέτρων, όπως στάθμη και παροχή νερού, θερμοκρασία, pH, διαλυμένο οξυγόνο και ηλεκτρική αγωγιμότητα.
Σύμφωνα με την παρουσίαση που έκανε στο Συμβούλιο ο Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ κ. Ηλία Δημητρίου «στο ακραίο φαινόμενο Byron, το σύστημα κατέγραψε με ακρίβεια την άνοδο της στάθμης στο υδρογραφικό δίκτυο καθώς και την διάδοση του πλημμυρικού κύματος κατά μήκος του Πηνειού και των παραποτάμων του, αναδεικνύοντας σημαντικούς χρόνους στην μετακίνηση του μεγάλου όγκου νερού, κάτι που δίνει σημαντικές δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης.
Συγκεκριμένα, η στάθμη στη Νομή Τρικάλων ανέβηκε στα 5,17m από τον πυθμένα του ποταμού, που είναι η μεγαλύτερη τιμή που έχει παρατηρηθεί στην συγκεκριμένη θέση μετά τον Daniel ενώ στον Ενιπέα η στάθμη έφτασε τα 4,69 m βάθος που είναι μόλις 64 εκατοστά λιγότερο από την τιμή που παρατηρήθηκε κατά την διάρκεια του Daniel, στον συγκεκριμένο σταθμό. Η αιχμή της στάθμης από την Νομή Τρικάλων μέχρι το Κουτσόχερο έκανε περίπου 21 ώρες να φτάσει και από εκεί μέχρι τα Τέμπη έκανε άλλες 34 ώρες. Η μέγιστη στιγμιαία παροχή παρατηρήθηκε στην έξοδο του Ενιπέα (θέση Κεραμίδι) με 946 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο ενώ στα Τέμπη η αντίστοιχη τιμή ήταν 755 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο. Η λίμνη Κάρλα αποθήκευσε σημαντικές ποσότητες νερού (20 εκατομμύρια κυβικά) αφού η στάθμη της ανέβηκε περίπου 0,5m κατά την διάρκεια του Byron ενώ σημαντικές ποσότητες νερού κατέκλυσαν τα αποστραγγιστικά κανάλια αλλά και περιοχές εκατέρωθεν του Πηνειού ποταμού μετά την συμβολή του με τον Ενιπέα.
Το ΕΛΚΕΘΕ σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) ξεκινάει μια προσπάθεια ανάπτυξης ενός εργαλείου έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρών χρησιμοποιώντας συνδυασμό αυτόματων υδρολογικών σταθμών, μετεωρολογικών δεδομένων και προγνωστικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, κάτι που αναμένεται να αυξήσει θεαματικά τον χρόνο έγκαιρης προειδοποίησης, ακόμη και σε μικρές λεκάνες απορροής.
Η παρουσίαση του Διευθυντής Ερευνών του ΕΛΚΕΘΕ κατέληξε με την διαπίστωση ότι η ανάπτυξη και επέκταση αυτών των δικτύων παρακολούθησης υδάτων σε πραγματικό χρόνο σε συνδυασμό με προγνωστικά μετεωρολογικά και υδραυλικά μοντέλα αποτελούν κρίσιμο εργαλείο πολιτικής προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης των υδατικών πόρων στη χώρα.
Τα δεδομένα είναι ανοικτά και προσβάσιμα στο κοινό μέσω της ιστοσελίδας https://hydro-stations.hcmr.gr/, ενισχύοντας έτσι τη διαφάνεια και την επιστημονική γνώση.