Ο Δήμαρχος Μουζακίου σε αργία, ο Δήμος σε θεσμική δοκιμασία

Η πολιτική αξιοπρέπεια και η θεσμική ευταξία συμπεριλαμβάνονται στους θεμέλιους λίθους της τοπικής αυτοδιοίκησης. Όταν οι κανόνες αυτοί κάμπτονται προς όφελος των επικοινωνιακών εντυπώσεων, το πλήγμα δεν αφορά μόνο το πρόσωπο ενός άρχοντα αλλά και το θεσμό που εκπροσωπεί. Η διαχείριση δημόσιων αξιωμάτων απαιτεί σεβασμό στη νομιμότητα και, κυρίως, ειλικρίνεια απέναντι στους πολίτες.
Χθες βγήκε στη δημοσιότητα μια υπόθεση, που απασχολούσε αρκετούς δημότες εδώ και μέρες, και προκαλεί έντονο προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται η υποχρέωση για δημόσια λογοδοσία. Πρόκειται για την επιβολή “αργίας” στον εκλεγμένο Δήμαρχο Μουζακίου, ένα σοβαρό διοικητικό μέτρο και μια ξεκάθαρη διοικητική και νομική πραγματικότητα, που δεν επιδέχονται υποκειμενικές και κατά πως συμφέρει ερμηνείες, όπως από τον ίδιο επιχειρήθηκε. Ένα μέτρο για το οποίο δεν υπήρξε, μέχρι την αποκάλυψή του, δημόσια ενημέρωση, με τον Δήμαρχο να συνεχίζει, αποδεδειγμένα, να εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της «αργίας» δημόσια σε εκδηλώσεις και με την ιδιότητά του ως Δημάρχου.
Το ζήτημα περιπλέκεται περισσότερο με τη στάση που τηρήθηκε μετά την παραδοχή της επιβολής του μέτρου, που έγινε δημόσια από τον ίδιο το Δήμαρχο, λίγο πριν τη λήξη της ισχύος του. Η υποβάθμιση του συγκεκριμένου ιδιαίτερα σοβαρού διοικητικού μέτρου σε «απλό γραφειοκρατικό» ή, ακόμη περισσότερο, η παρουσίασή του ως «παράσημο» και οι κατηγορίες για “λάσπη” απέναντι σε όσους προβληματίζονταν γύρω από το ζήτημα, υποδηλώνουν μια ανησυχητική απόσταση από τη διοικητική αλλά και νομική τάξη και πραγματικότητα.
Παράλληλα, η οργανωμένη, κατά πως δείχνει, υποστήριξη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η απόπειρα ηρωοποίησης και αποθέωσης του υπό το διοικητικό μέτρο της αργίας Δημάρχου, μετατοπίζει τη συζήτηση από την ουσία στην επικοινωνιακή διαχείριση, επιχειρώντας να υποκαταστήσει τους κανόνες δικαίου με τους κανόνες μιας συγκεκριμένης μερίδας της κοινής γνώμης.
Πέρα, όμως, από τις όποιες διοικητικές ή ποινικές προεκτάσεις, που έτσι κι αλλιώς κρίνονται αποκλειστικά από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας, οι συγκεκριμένες εξελίξεις εγείρουν σοβαρές ανησυχίες και για τον τρόπο λειτουργίας και διοίκησης του Δήμου.
Η περίοδος της αργίας σημαίνει αυτόματα την αναστολή των καθηκόντων και δικαιωμάτων του Δημάρχου και την ανάληψή τους από τον νόμιμο αναπληρωτή του. Η επιμονή, παρά τα από το νόμο οριζόμενα, σε δημόσιες εμφανίσεις και η εκπροσώπηση του Δήμου από πρόσωπο που τελεί υπό το διοικητικό μέτρο της αργίας, πλήττει τη νομιμότητα και την εικόνα του Δήμου και υποβαθμίζει τον ρόλο των συλλογικών οργάνων και των υπόλοιπων στελεχών της δημοτικής αρχής, που θα έπρεπε να ασκούν τη νόμιμη διοίκηση υπό καθεστώς πλήρους διαφάνειας.
Ο Δήμος αποτελεί οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης και φορέα άσκησης δημόσιας εξουσίας, που βασίζεται στην εμπιστοσύνη των πολιτών. Όταν η ηγεσία επιλέγει να μη δημοσιοποιεί ζητήματα που αφορούν την πραγματική της νομική κατάσταση, η αξιοπιστία του Δήμου απέναντι σε δημότες, εργαζόμενους αλλά και κρατικούς φορείς κλονίζεται.
Η στάση των λοιπών θεσμικών οργάνων και στελεχών της δημοτικής αρχής, προσκείμενων στην πλειοψηφούσα παράταξη, γεννά επίσης εύλογα ερωτήματα ως προς τη δική τους υποχρέωση για έγκαιρη θεσμική ενημέρωση ή τις απαιτούμενες ενέργειες για την ομαλή εφαρμογή της νόμιμης αναπλήρωσης αλλά και την τήρηση λοιπών για τη λειτουργία του Δήμου διαδικασιών.
Η μη ανεύρεση της σχετικής πράξης στη “Διαύγεια” — το θεματοφύλακα της δημόσιας διαφάνεια (εφόσον αυτή δεν έχει αναρτηθεί με άλλο τρόπο ή υπό διαφορετικά στοιχεία), δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την τήρηση των υποχρεώσεων δημοσιότητας και διαφάνειας αλλά και για την ποιότητα των αντίστοιχων ελέγχων ή και το ρόλο της αρμόδιας εποπτικής αρχής.
Έντονος είναι, τέλος, και ο προβληματισμός από τη διαπιστωμένη αδυναμία της αντιπολίτευσης να εντοπίσει και να αναδείξει έγκαιρα ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, διευκολύνοντας με τη στάση της αυτή όσους επιθυμούσαν τη μη έγκαιρη ενημέρωση των δημοτών.
Η τοπική αυτοδιοίκηση έχει ανάγκη από ηγέτες και θεσμικούς παράγοντες που σέβονται τους κανόνες, ακόμη και όταν οι ίδιοι αυτοί κανόνες τους ελέγχουν ή τους τιμωρούν. Το πραγματικό «παράσημο» ενός Δημάρχου κερδίζεται στη μάχη της καθημερινότητας των δημοτών (εκεί όπου ο Δήμαρχος Μουζακίου υστερεί ολοφάνερα), τη διαφάνεια και τον απόλυτο σεβασμό στους νόμους και όχι μέσα από την άρνηση της πραγματικότητας, την αδιαφάνεια, την πιθανή αδράνεια των εμπλεκόμενων ελεγκτικών μηχανισμών, την επικοινωνιακή αντεπίθεση (απόλυτα άστοχη, μάλιστα) με την απόπειρα ηρωοποίησης, που τη συνοδεύει.

Γιώργος Δ. Καραβίδας,
Υποστράτηγος ε α. (ΝΟΜ),
πρ. Δημοτικός Σύμβουλος και αντιπρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Μουζακίου