Ξεκαθαρίζουν οι αρμοδιότητες στην τοπική αυτοδιοίκηση

Τι θα ισχύει για καθαρισμούς φρεατίων, παιδικές χαρές, διαφημίσεις

Τέλος στο κουβάρι αρμοδιοτήτων και στις γκρίζες ζώνες, που αφήνουν περιθώριο στην ανευθυνότητα και στα κενά διακυβέρνησης, προσπαθεί να βάλει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης που δόθηκε σε διαβούλευση.
Με τις αλλαγές που περιλαμβάνει θα είναι σαφές ποιος κάνει τι και πότε, μεταξύ άλλων σε περιπτώσεις όπως οι καθαρισμοί φρεατίων, η συντήρηση και ο έλεγχος σε παιδικές χαρές, ο καθορισμός του χώρου όπου μπορεί να τοποθετηθεί υπαίθρια διαφήμιση. Κυρίαρχη αλλαγή του νέου κώδικα είναι ο τρόπος εκλογής των δημοτικών αρχόντων, η κατάργηση της Β΄ Κυριακής και η θεσμοθέτηση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.
Ο καθαρισμός και η επισκευή των φρεατίων ομβρίων υδάτων πρέπει να γίνονται από τους δήμους ή από τις περιφέρειες; Ποιος είναι υπεύθυνος για τον καθορισμό του χώρου όπου μπορεί να τοποθετηθεί υπαίθρια διαφήμιση και ποιος ελέγχει αν τα παιδικά παιχνίδια που κυκλοφορούν στην αγορά τηρούν τις αναγκαίες κατασκευαστικές προδιαγραφές; Η λειτουργία και η συντήρηση των παιδικών χαρών σε ποιου την αρμοδιότητα εμπίπτει;
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης περιλαμβάνει σειρά αλλαγών σε σχέση με τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης με κυρίαρχη την αλλαγή του τρόπου εκλογής των δημοτικών αρχόντων, την κατάργηση της Β΄ Κυριακής και τη θεσμοθέτηση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Κυρίως όμως επιχειρεί να ξετυλίξει το κουβάρι των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης, καταγράφοντας με βάση την ισχύουσα νομοθεσία ποιος κάνει τι και πότε. Ενσωματώνει για πρώτη φορά σε ένα ενιαίο κείμενο –περιλαμβάνει 761 άρθρα χωρισμένα σε έξι βιβλία– όλα τα νομοθετήματα που αφορούν την Τ.Α. ακόμα και αν πρόκειται για παλαιές διατάξεις του ’50 και του ’60 εφόσον ισχύουν.
Στο παράρτημα που συνοδεύει τον κώδικα, εκτός από τις επιμέρους αρμοδιότητες για τους δήμους ή τις περιφέρειες αναγράφεται για κάθε τομέα και η σχετική νομοθεσία και οι συγκεκριμένες διατάξεις που ορίζουν τι επιβάλλεται. Ο νέος κώδικας είναι ένας χάρτης πλοήγησης σε όλο το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία της Τ.Α., κάτι που δεν έχει γίνει από το 2006 και αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τους τοπικούς άρχοντες και τις υπηρεσίες αλλά και για τους πολίτες. Η διαβούλευση για τον νέο κώδικα θα ολοκληρωθεί στις 4 Ιουνίου και αναμένεται να παραπεμφθεί για ψήφιση στη Βουλή μέσα στον Ιούνιο.
Η αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και το μπαλάκι ευθυνών ανάμεσα σε κρατικές, περιφερειακές ή τοπικές υπηρεσίες είναι μία από τις μεγάλες παθογένειες της ελληνικής διοίκησης. Σε πολλές περιπτώσεις, το ίδιο ζήτημα εμπίπτει στην αρμοδιότητα περισσότερων του ενός φορέων, χωρίς σαφή ιεράρχηση, γεγονός που οδηγούσε σε αναποτελεσματικότητα και σύγχυση. Ο νέος κώδικας περιγράφει λεπτομερώς τη λειτουργία των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων. Με την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των συλλογικών οργάνων της αυτοδιοίκησης και την καθιέρωση ενιαίων κανόνων λειτουργίας επιδιώκεται η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και η αποφυγή συγκρούσεων αρμοδιοτήτων. Eτσι αποφεύγονται οι γκρίζες ζώνες που αφήνουν περιθώριο στην ανευθυνότητα και στα κενά διακυβέρνησης.
Ο κώδικας βάζει επίσης τέλος στη μεταφορά αρμοδιοτήτων από την κεντρική κυβέρνηση προς την τοπική αυτοδιοίκηση κατά βούληση με νυχτερινές τροπολογίες όπως έχει συμβεί πολλές φορές έως τώρα. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι για να μεταφερθούν αρμοδιότητες στην τοπική αυτοδιοίκηση θα πρέπει η σχετική διάταξη να περάσει από το Συντονιστικό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης και να καθοριστεί πλήρως τι απαιτείται για τη μεταφορά της αρμοδιότητας, δηλαδή το προσωπικό που θα χρειαστεί να μετακινηθεί, οι πόροι και οι υποδομές που απαιτούνται και από πού θα προέλθουν.