ΘΕΣΣΑΛΙΑ: Ο σχεδιασμός της Περιφέρειας για την κλιματική ανθεκτικότητα

Τρία χρόνια μετά τον Daniel, η περιφέρεια Θεσσαλίας που δοκιμάστηκε σκληρά από την κλιματική κρίση επιχειρεί στην Ελλάδα να συνδέσει σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό μοντέλο την Πολιτική Προστασία, τη διαχείριση των υδάτων, την αντιπλημμυρική προστασία και την ποιότητα του αέρα.
«Η κλιματική κρίση, μάς έδειξε ότι δεν μπορούμε πλέον να αντιμετωπίζουμε την Πολιτική Προστασία, το νερό, τις πλημμύρες ή την ποιότητα του αέρα ως ξεχωριστά ζητήματα. Όλα αποτελούν μέρος του ίδιου προβλήματος και απαιτούν κοινό σχεδιασμό. Γι’ αυτό επιδιώκουμε να συνδέσουμε την επιστημονική γνώση, τα ψηφιακά εργαλεία και τη διοίκηση σε ένα ενιαίο σύστημα, όπου η πρόληψη και η έγκαιρη προειδοποίηση προηγούνται της καταστροφής.
Στόχος μας δεν είναι να υλοποιούμε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά να διαμορφώσουμε ένα μοντέλο που θα ενισχύει συνολικά την ανθεκτικότητα της Θεσσαλίας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής» δηλώνει στο in.gr ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας.
Το ενδιαφέρον της Περιφέρειας δεν βρίσκεται σε ένα μεμονωμένο έργο. Βρίσκεται στο ότι μια ελληνική Περιφέρεια επιχειρεί να συνδέσει σε ένα κοινό επιχειρησιακό πλαίσιο τις τέσσερις βασικές πολιτικές της κλιματικής προσαρμογής: την Πολιτική Προστασία, τη διαχείριση των υδάτων, την αντιπλημμυρική προστασία και την ποιότητα του αέρα.
Το πρώτο πεδίο στο οποίο αποτυπώθηκε αυτή η αλλαγή φιλοσοφίας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ήταν η αναδιοργάνωση της Πολιτικής Προστασίας. Στον κέντρο της βρίσκεται το Κέντρο Συντονισμού Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, μια δομή με σκοπό να αξιοποιεί μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα ώστε να συγκεντρώνει σε πραγματικό χρόνο δεδομένα από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, μετεωρολογικά και υδρολογικά μοντέλα, γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών (GIS), τηλεμετρικούς σταθμούς και επιχειρησιακές εφαρμογές.
Το αποτέλεσμα που επιχειρείται είναι η δημιουργία ενός κοινού ψηφιακού «πίνακα ελέγχου», μέσα από τον οποίο ο σκοπός είναι να παρακολουθούνται ταυτόχρονα η εξέλιξη ενός καιρικού φαινομένου, η συμπεριφορά των ποταμών, τα διαθέσιμα μέσα και η ανάπτυξη των επιχειρησιακών δυνάμεων. Πρόκειται ουσιαστικά για τη επιδίωξη για μετάβαση από την αποσπασματική συλλογή πληροφοριών σε ένα σύστημα συνεχούς επιτήρησης, πρόγνωσης και συντονισμένης απόκρισης.
Η ίδια λογική, σύμφωνα με πληροφορίες, επεκτείνεται πλέον και στη διαχείριση των ποταμών. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του εξωτερικού και άλλους φορείς και επιστήμονες η Θεσσαλία πρόκειται να προχωρήσει στην ολοκληρωμένη εφαρμογή στην Ελλάδα ενός νέου μοντέλου αντιπλημμυρικού σχεδιασμού, βασισμένου στις λεγόμενες «Λύσεις Βασισμένες στη Φύση». Δηλαδή, αντί να εξετάζεται αποκλειστικά η κοίτη, λαμβάνονται υπόψη ολόκληρη η λεκάνη απορροής, τα φερτά υλικά, το πλημμυρικό πεδίο, η παρόχθια βλάστηση και οι φυσικές διεργασίες που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά του νερού.
Παράλληλα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση η πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα. Στους βασικούς άξονες της στρατηγικής περιλαμβάνονται η αξιοποίηση λύσεων βασισμένων στη φύση, η ψηφιακή παρακολούθηση, η έγκαιρη προειδοποίηση και η διαχείριση των λεκανών απορροής ως ενιαίων συστημάτων. Ήδη άξονες της στρατηγικής βρίσκουν εφαρμογή στη Θεσσαλία.
Η ίδια φιλοσοφία εφαρμόζεται πλέον και στην ποιότητα του αέρα. Μετά την πρώτη αποτύπωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις τέσσερις μεγάλες πόλεις της Θεσσαλίας, η Περιφέρεια έχει ήδη αναπτύξει και θέτει σε λειτουργία ένα προγνωστικό μοντέλο, το οποίο ενσωματώνεται στον νέο ιστότοπο Πολιτικής Προστασίας, με στόχο την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών και ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων πριν από την εκδήλωση επεισοδίων αυξημένης ρύπανσης.
Παράλληλα, οι πληροφορίες την θέλουν να προχωρά στην επέκταση του δικτύου μετρήσεων PM10 και PM2,5 σε περισσότερες περιοχές της Θεσσαλίας, ώστε η παρακολούθηση να καλύπτει αντιπροσωπευτικά το σύνολο της Περιφέρειας.