ΑΑΔΕ: Νέα εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ποιοι αγρότες εξαιρούνται και απαλλάσσονται της έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης

Νέα εγκύκλιο, με την υπογραφή του διοικητή της, Γιώργου Πιτσιλή, εξέδωσε η ΑΑΔΕ, που αφορά και στις εξαιρέσεις και απαλλαγές αγροτών σε ό,τι έχει να κάνει με την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης από τους ίδιους (Ε.2038/2026). Στην εγκύκλιο, λοιπόν, διευκρινίζονται εκ νέου λεπτομέρειες για την ψηφιακή έκδοση παραστατικών διακίνησης αποθεμάτων και διαβίβασή τους στην πλατφόρμα myDATA. Οι διευκρινίσεις αφορούν τόσο στις γενικές υποχρεώσεις των αγροτών και των λοιπών εμπλεκόμενων επιχειρήσεων όσο και ειδικότερα στη διακίνηση προϊόντων προς, από και μεταξύ λαϊκών και άλλων υπαίθριων αγορών.

ΑΑΔΕ: Αναλυτικά οι διευκρινίσεις

1. Γενικά για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων
   Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι:

• Έκδοση από τον αντισυμβαλλόμενο:
  Το παραστατικό διακίνησης αγρότη του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ μπορεί να εκδίδεται, πριν από την έναρξη της διακίνησης, από τον αντισυμβαλλόμενο, όπως έμπορο, συνεταιρισμό ή ελαιοτριβείο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η δυνατότητα αυτή ισχύει ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με όχημα του ίδιου του αγρότη.
• Μεταφορά μεταξύ χωραφιών και αποθηκευτικών χώρων:
  Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων μεταξύ αγροτικών εκμεταλλεύσεων, χωραφιών και αποθηκευτικών χώρων του ίδιου παραγωγού, εφόσον η απόσταση δεν υπερβαίνει τα δέκα χιλιόμετρα. Η εξαίρεση ισχύει ανεξάρτητα από το αν οι χώροι έχουν δηλωθεί ως εγκαταστάσεις στο Μητρώο.
• Απώλεια σύνδεσης ή διακοπή ρεύματος:
  Σε περίπτωση απώλειας διασύνδεσης, η συναλλαγή δεν διακόπτεται. Το ψηφιακό παραστατικό εκδίδεται με σχετική ένδειξη και διαβιβάζεται μόλις αποκατασταθεί η σύνδεση.
• Χειρόγραφη έκδοση εκτός εγκατάστασης:
  Όταν η έκδοση πραγματοποιείται εκτός εγκατάστασης και δεν είναι δυνατή η χρήση της εφαρμογής myDATAapp, μπορεί να εκδοθεί χειρόγραφο παραστατικό. Το παραστατικό διαβιβάζεται μέσω των εφαρμογών timologio ή myDATAapp μετά την αποκατάσταση της σύνδεσης.

1. Ειδικά για τις λαϊκές και τις υπαίθριες αγορές
   Για τη διακίνηση προϊόντων προς, από και μεταξύ λαϊκών αγορών διευκρινίζονται τα εξής:

• Μεταφορά προς τη λαϊκή αγορά:
  Για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προς τη λαϊκή αγορά εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.
• Χειρόγραφη έκδοση έως τις 11 Οκτωβρίου 2026:
  Το Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής μπορεί να εκδίδεται χειρόγραφα έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026. Η υποχρεωτική ψηφιακή έκδοσή του αρχίζει στις 12 Οκτωβρίου 2026.
• Επιστροφή αδιάθετων προϊόντων:
  Η επιστροφή των προϊόντων που δεν πωλήθηκαν πραγματοποιείται με το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Κατά την επιστροφή στην εγκατάσταση του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
• Συμμετοχή σε περισσότερες λαϊκές αγορές:
  Όταν ο παραγωγός συμμετέχει διαδοχικά σε περισσότερες λαϊκές αγορές χωρίς να επιστρέφει ενδιάμεσα στην έδρα του, ολόκληρη η διακίνηση καλύπτεται από το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Σε αυτό πρέπει να αναγράφονται όλες οι λαϊκές αγορές στις οποίες θα συμμετάσχει.
• Επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων:
  Επιτρέπεται η διακίνηση και η επιστροφή αγροτικών προϊόντων για περισσότερες από μία υπαίθριες αγορές με το ψηφιακό παραστατικό αγοράς του προμηθευτή ή χονδρεμπόρου, εφόσον σε αυτό αναγράφονται τα στοιχεία και οι ημερομηνίες των αγορών.
• Πωλητές βιομηχανικών ή βιοτεχνικών ειδών:
  Όσοι διατηρούν παράλληλα κατάστημα απαλλάσσονται από την έκδοση ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι τα τιμολόγια αγοράς εκδίδονται διακριτά για τα εμπορεύματα που προορίζονται για τις αγορές υπαίθριου εμπορίου.

Οι πιο συχνές ερωτήσεις

1. Ε: Πότε ξεκίνησε η υποχρεωτική ψηφιακή παρακολούθηση της Α’ Φάσης (έκδοση και διαβίβαση παραστατικών) για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων;
   Α: Από 01/12/2025.
2. Ε: Πότε τίθεται σε υποχρεωτική εφαρμογή η Β’ Φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων (διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής);
   Α: Η Β’ Φάση ενεργοποιείται υποχρεωτικά από την 12/10/2026. Μέχρι τότε παρέχεται η δυνατότητα προαιρετικής διαβίβασης των δεδομένων αυτών στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA.
3. Ε: Τι ισχύει για τους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ (με τζίρο μέχρι 200.000€ το φορ. έτος 2022);
   Α: Παρατείνεται η απαλλαγή τους από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο έως και 11/10/2026, με την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
4. Ε: Υποχρεούνται οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ να εκδίδουν ψηφιακό δελτίο αποστολής;
   Α: Όχι, εξαιρούνται. Για τις διακινήσεις αγροτικών προϊόντων από τους ίδιους τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ, δεν εκδίδεται ψηφιακό Δελτίο Αποστολής. Ο λήπτης (π.χ. έμπορος ή αγροτικός συνεταιρισμός) με την παραλαβή αυτών εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής. Στην περίπτωση που ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ παραδίδει αγροτικά προϊόντα στην αγροτική του εκμετάλλευση σε υπόχρεες οντότητες (π.χ. έμπορος ή αγροτικός συνεταιρισμός), εκδίδεται από αυτές ψηφιακό Δελτίο Αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».
5. Ε: Μπορεί κάποιος άλλος να εκδώσει το παραστατικό διακίνησης αντί για τον αγρότη του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ;
   Α: Ναι, μπορεί να εκδοθεί, πριν την έναρξη της διακίνησης, από τον αντισυμβαλλόμενο (έμπορο, συνεταιρισμό, ελαιοτριβείο), με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και στην περίπτωση που η διακίνηση διενεργείται με τα μεταφορικά μέσα του αγρότη.
6. Ε: Τι ισχύει για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προς και από τη λαϊκή αγορά;
   Α: Για την διακίνηση προς τη λαϊκή αγορά εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Μέχρι και 11/10/2026 επιτρέπεται να εκδίδεται χειρόγραφα, καθώς η υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής ενεργοποιείται στην Β’ Φάση, η οποία τίθεται σε υποχρεωτική εφαρμογή από 12/10/2026. Η επιστροφή των προϊόντων που δεν πωλήθηκαν πραγματοποιείται με το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική ενημέρωση αυτού με τις πωληθείσες ποσότητες. Κατά την άφιξη στην εγκατάσταση του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
7. E: Τι ισχύει στην περίπτωση συμμετοχής του παραγωγού-αγρότη σε περισσότερες λαϊκές αγορές χωρίς ενδιάμεση επιστροφή στην έδρα αυτού;
   A: H διακίνηση καλύπτεται καθ’ όλη τη διάρκειά της από το αρχικά εκδοθέν Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, στο οποίο αναγράφονται όλες οι λαϊκές αγορές που θα συμμετάσχει ο παραγωγός-αγρότης. Με την επιστροφή του στις εγκαταστάσεις του, εφόσον υπάρχει αδιάθετο απόθεμα, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
8. Ε: Χρειάζεται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων μεταξύ των αγροτικών εκμεταλλεύσεων (π.χ χωράφια) και των χώρων αποθήκευσης του ίδιου παραγωγού;
   Α: Όχι, δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης, εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα δέκα (10) χιλιόμετρα, ανεξάρτητα από τη δήλωσή τους ως εγκαταστάσεων στο Μητρώο.
9. Ε: Ποιο ψηφιακό εργαλείο παρέχει η ΑΑΔΕ για την έκδοση παραστατικών διακίνησης από κινητές συσκευές;
   Α: Την εφαρμογή myDATAapp, η οποία επιτρέπει την έκδοση ψηφιακών παραστατικών διακίνησης και υποστηρίζει τις λειτουργικότητες της Β’ Φάσης για την ψηφιακή παρακολούθηση και την ιχνηλασιμότητα της διακίνησης.
10. Ε: Τι συμβαίνει σε περίπτωση απώλειας διασύνδεσης (διακοπή ρεύματος ή αδυναμία σύνδεσης στο διαδίκτυο);
    Α: Τα ψηφιακά παραστατικά διακίνησης εκδίδονται χωρίς να διακόπτεται η συναλλαγή με διακριτή ένδειξη για την απώλεια διασύνδεσης και διαβιβάζονται άμεσα με την επαναφορά της. Στην περίπτωση που η έκδοση γίνεται εκτός εγκατάστασης και δεν είναι δυνατή η χρήση της εφαρμογής myDATAapp, η οντότητα μπορεί να εκδώσει χειρόγραφο παραστατικό και να το διαβιβάσει μέσω της εφαρμογής timologio ή της εφαρμογής myDATAapp μόλις αποκατασταθεί η διασύνδεση.
    Για περαιτέρω διευκρινίσεις και πληροφορίες σχετικά με την έκδοση ψηφιακών παραστατικών διακίνησης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

• Τηλεφωνικά: Στο 1521, χωρίς χρέωση, Δευτέρα έως Παρασκευή, 7:00-20:00.
• Ψηφιακά: Μέσω της πλατφόρμας my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA > Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής.