Συντάξεις χηρείας: Τέλος Αυγούστου οι καταβολές – Ποιοι θα έχουν άμεσο οικονομικό όφελος

Ταμείο πάνε στα τέλη Αυγούστου (με την καταβολή των συντάξεων Σεπτεμβρίου) 8.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου και πρώην ΟΓΑ μετά την αναμενόμενη ψήφιση της τροπολογίας του υπουργείου Εργασίας, εντός του Ιουλίου, για το νέο καθεστώς στις συντάξεις χηρείας.
Ειδικότερα, άμεσο οικονομικό όφελος θα έχουν και περίπου 8.500 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, στους οποίους η περικοπή είχε ήδη εφαρμοστεί από το 2020.
Μετά την ψήφιση της διάταξης, οι συντάξεις τους θα επανέλθουν από το 35% στο 70% της σύνταξης του θανόντα, με τις πρώτες αυξήσεις να εκτιμάται ότι θα φανούν στις πληρωμές του Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν προβλέπει την καταβολή αναδρομικών για τις μειώσεις που έχουν ήδη επιβληθεί. Ενδεικτικά, συνταξιούχος που λάμβανε σύνταξη χηρείας 350 ευρώ μετά την περικοπή θα δει το ποσό να επιστρέφει στα 700 ευρώ, εφόσον αυτό αντιστοιχεί στο 70% της σύνταξης του θανόντα. Η αύξηση θα είναι μόνιμη, χωρίς ωστόσο να συνοδεύεται από επιστροφή των ποσών που χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Στο νέο τοπίο στις συντάξεις χηρείας, η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της πρόβλεψης του νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία η σύνταξη χηρείας έπρεπε να μειωθεί κατά 50%, μετά την τριετία, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει και δική του σύνταξη. Στην πράξη, το ποσοστό της σύνταξης του θανόντα που καταβαλλόταν στον δικαιούχο θα έπρεπε να περιοριστεί από το 70% στο 35%. Αν και η διάταξη θα είχε εφαρμογή, στην πράξη, από το 2020 (τουλάχιστον τρία χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου, στις 14 Μαΐου 2016) δεν εφαρμόστηκε παρά για 8.500 συνταξιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ.
Στον αντίποδα, για περίπου 75.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας, που προέρχονται στην πλειονότητά τους από τον ιδιωτικό τομέα, η εκκρεμότητα παρέμενε ανοιχτή, δημιουργώντας αβεβαιότητα τόσο για τις μελλοντικές αποδοχές όσο και για το ενδεχόμενο αναζήτησης αναδρομικών από τον ΕΦΚΑ.

Θα λαμβάνουν το 70%
Με τη νέα ρύθμιση, αυτοί οι περίπου 75.000 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του ιδιωτικού τομέα απαλλάσσονται οριστικά από αυτή την απειλή. Θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντα και μετά την πάροδο της τριετίας, χωρίς καμία μείωση, ενώ παράλληλα θα διαγραφεί και κάθε πιθανή υποχρέωση επιστροφής ποσών για το διάστημα κατά το οποίο η περικοπή δεν εφαρμόστηκε. Για παράδειγμα, αν κάποιος ασφαλισμένος λάμβανε σύνταξη 1.200 ευρώ. Η σύνταξη χηρείας, προς τον ή τη σύζυγό του, μετά τον θάνατό του αντιστοιχεί στο 70%, δηλαδή στα 840 ευρώ.
Με το προηγούμενο καθεστώς, εάν ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη, μετά την τριετία το ποσό θα έπρεπε να μειωθεί στα 420 ευρώ. Με τη νέα διάταξη, τα 840 ευρώ διατηρούνται στο ακέραιο, χωρίς καμία περικοπή. Μία άλλη σημαντική παρέμβαση αφορά τη διατήρηση των δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις όπου η σώρευση προκύπτει από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα, όπως συμβαίνει με πολλές συντάξεις χηρείας.
Με τον τρόπο αυτό αποτρέπεται νέα μείωση εισοδήματος για περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι κινδύνευαν να χάσουν τη δεύτερη εθνική σύνταξη, δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 312 ευρώ μηνιαίως.
Ο κίνδυνος επιβεβαιώθηκε αρχικά με την «εγκύκλιο Τσακλόγλου» το 2022 και στη συνέχεια με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που ξεκαθάρισε πως σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων, από διαφορετικά δικαιώματα, καταβάλλεται μόνο μία εθνική σύνταξη.
Μετά τη νέα νομοθετική διάταξη, δεν θα υπάρξει καμία περικοπή. Ετσι, για παράδειγμα, συνταξιούχος που λαμβάνει δική του κύρια σύνταξη και παράλληλα σύνταξη χηρείας θα συνεχίσει να εισπράττει και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα, χωρίς καμία μεταβολή στις μηνιαίες αποδοχές του.