Αριστ. Σπάνιας: “Πέρα από τις εντυπώσεις: Ανάμεσα στην κριτική και την πραγματικότητα”

Η δημόσια συζήτηση για την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων οφείλει να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε συμπεράσματα που δεν προκύπτουν από τα ίδια τα γεγονότα.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0» αποτέλεσαν μια μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα, που αποδεδειγμένα βοήθησε τον οικονομικό μετασχηματισμό, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την ενίσχυση των υποδομών και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Όπως κάθε μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, έτσι και το «Ελλάδα 2.0» προσαρμόστηκε στις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια: την ενεργειακή κρίση, την αύξηση του κόστους των έργων, τις διεθνείς οικονομικές αναταράξεις και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Κατά την αναθεώρηση του Σχεδίου είναι γεγονός ότι ορισμένα έργα και ορόσημα τροποποιήθηκαν ή αφαιρέθηκαν από το πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης. Είναι επίσης γεγονός ότι η αναθεώρηση έγινε σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συνοδεύτηκε από την ενσωμάτωση του κεφαλαίου REPowerEU, με νέες δράσεις για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα, την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τα δίκτυα και την αποθήκευση ενέργειας.
Η αλλαγή του χρηματοδοτικού πλαισίου ενός έργου δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι αυτό εγκαταλείπεται. Η ουσία δεν είναι μόνο από ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο προέρχονται οι πόροι. Η ουσία είναι αν τα έργα προχωρούν, αν ωριμάζουν, αν χρηματοδοτούνται και αν τελικά παραδίδονται στην κοινωνία.
Στον τομέα της δημόσιας υγείας, τα στοιχεία είναι συγκεκριμένα. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης υλοποιείται πανελλαδικά πρόγραμμα αναβάθμισης 80 νοσοκομείων και 156 Κέντρων Υγείας.
Στην Καρδίτσα, οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των Κέντρων Υγείας Σοφάδων και Παλαμά, την ανακαίνιση και αναβάθμιση του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας, καθώς και το νέο Κέντρο Υγείας Μουζακίου, μια σύγχρονη δημόσια δομή υγείας που δημιουργήθηκε για να καλύψει τις ανάγκες της περιοχής.
Πρόκειται για συγκεκριμένες παρεμβάσεις που αποδεικνύουν ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι μετατρέπονται σε έργα με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή των πολιτών.
Στον τομέα της ενέργειας, εκτός των δράσεων από την ενσωμάτωση του REPowerEU συνεχίζονται σημαντικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, επιχειρήσεων και δημόσιων υποδομών, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης και του ενεργειακού κόστους.
Σημαντική είναι και η προσπάθεια στον τομέα της ψηφιακής μετάβασης, με δράσεις που αφορούν τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, την ψηφιοποίηση διαδικασιών και τη βελτίωση της καθημερινής σχέσης πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος.
Ιδιαίτερα για τον Νομό Καρδίτσας, τα έργα που σχετίζονται με την άρδευση, τη διαχείριση των υδάτων και την αγροτική παραγωγή παραμένουν κρίσιμες προτεραιότητες.
Τα έργα του ΤΟΕΒ Ταυρωπού συνολικού προϋπολογισμού 163,31 εκατ. ευρώ (με συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης 36,6 εκατ. ευρώ) και της Υπέρειας – Ορφανών συνολικού προϋπολογισμού 98,02 εκατ. ευρώ (με συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης 26,2 εκατ. ευρώ) αποτελούν έργα στρατηγικής σημασίας για την περιοχή.
Τα συγκεκριμένα έργα μεταβλήθηκαν ως προς το αρχικό χρηματοδοτικό τους πλαίσιο. Αυτό όμως δεν αναιρεί τη στρατηγική τους σημασία, ούτε σημαίνει ότι χάθηκαν. Τα έργα συνεχίζουν να προχωρούν μέσω του κατάλληλου χρηματοδοτικού και θεσμικού πλαισίου.
Οι πλημμύρες του «Ιανού» και του «Daniel» ανέδειξαν με τον πιο έντονο τρόπο ότι χρειάζεται έναν νέο συνολικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των υδάτων, την αντιπλημμυρική και την Πολιτική Προστασία. Η κλιματική κρίση έχει αλλάξει τα δεδομένα και απαιτεί ολοκληρωμένες παρεμβάσεις, ώριμες μελέτες, σωστή ιεράρχηση των αναγκών και αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να προστατεύονται αποτελεσματικά οι πολίτες και οι περιουσίες τους.
Στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, οι αλλαγές σε συγκεκριμένα ορόσημα του αρχικού σχεδιασμού δεν σημαίνουν ότι εγκαταλείπεται ο στόχος της ενίσχυσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας. Η εμπειρία των τελευταίων ετών απέδειξε ότι απαιτείται ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα πρόληψης, έγκαιρης προειδοποίησης και διαχείρισης κρίσεων, προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Η συζήτηση για την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων είναι χρήσιμη όταν βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία. Είναι θεμιτό να επισημαίνονται καθυστερήσεις, δυσκολίες ή αδυναμίες όπου αυτές υπάρχουν. Η πραγματικότητα όμως δεν μπορεί να αποτυπώνεται ούτε με υπερβολές ούτε με μηδενισμό κάθε προσπάθειας. Οι πολίτες δεν ζητούν ωραιοποίηση ή εύκολες δικαιολογίες, γιατί στο τέλος της ημέρας, η αξία των ευρωπαϊκών πόρων μετριέται από το πόσο καλύτερη, ασφαλέστερη και πιο ανθεκτική γίνεται η ζωή των ανθρώπων σε αυτόν τον τόπο.