Ελλάδα δύο ταχυτήτων: Ποιες Περιφέρειες «βουλιάζουν» και ποια αγγίζει την Ευρώπη

Σημαντικές αποκλίσεις στο επίπεδο ευημερίας μεταξύ των ελληνικών περιφερειών καταγράφουν τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024, αναδεικνύοντας τη διαχρονική πρόκληση της περιφερειακής σύγκλισης. Παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3%, υπερδιπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1%), οι ανισότητες παραμένουν βαθιές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, πέντε από τις δώδεκα ελληνικές περιφέρειες καταγράφουν κατά κεφαλήν ΑΕΠ –σε μονάδες αγοραστικής δύναμης– χαμηλότερο από το 50% του μέσου όρου της Ε.Ε. Στην πλέον δυσμενή θέση βρίσκεται το Βόρειο Αιγαίο, με επίδοση 42,1% του ευρωπαϊκού μέσου, καταλαμβάνοντας την τέταρτη χαμηλότερη θέση μεταξύ όλων των περιφερειών της Ένωσης.

Οι Περιφέρειες κάτω από το όριο του 50%
Κάτω από το κρίσιμο όριο του 50% βρίσκονται επίσης οι εξής περιοχές:
Ήπειρος: 44,5%
Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 44,6%
Δυτική Μακεδονία: 48%
Δυτική Ελλάδα: 48,9%
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι, παρά τη γενική βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών, η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλη τη χώρα.
Αντίθετα, η Αττική παραμένει η πλουσιότερη ελληνική περιφέρεια, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 95,5% του μέσου ευρωπαϊκού όρου, πλησιάζοντας τη σύγκλιση με τον πυρήνα της Ένωσης. Σε σημαντική απόσταση ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο (69,8%), η Στερεά Ελλάδα (59,9%), η Κρήτη (59,6%), η Πελοπόννησος (56,9%), η Κεντρική Μακεδονία (54,7%) και η Θεσσαλία (52,6%).

Θετικά σημάδια: Καθολική άνοδος του ΑΕΠ
Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι το 2024 καμία ελληνική περιφέρεια δεν παρουσίασε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στη Στερεά Ελλάδα (5,5%), ενώ ακολούθησαν:
Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 2,9%
Θεσσαλία: 2,6%
Ήπειρος: 2,5%
Κεντρική Μακεδονία: 2,3%
Οι υπόλοιπες περιφέρειες κινήθηκαν επίσης σε θετικό έδαφος, με την Κρήτη στο 2,2%, τη Δυτική Ελλάδα στο 2,1%, την Πελοπόννησο στο 2%, την Αττική στο 1,8%, το Βόρειο Αιγαίο στο 1,2%, το Νότιο Αιγαίο στο 1,1% και τη Δυτική Μακεδονία στο 0,2%.

Η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό χάρτη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δύο χαμηλότερες θέσεις καταλαμβάνονται από τις γαλλικές υπερπόντιες περιφέρειες Μαγιότ (30,1%) και Γουϊάνα (40,8%), ενώ ακολουθεί η βουλγαρική περιφέρεια Σεβεροζαπάντεν (41,7%) και στη συνέχεια το Βόρειο Αιγαίο. Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει ότι ορισμένες ελληνικές περιφέρειες εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις οικονομικά ασθενέστερες της Ε.Ε.
Στον αντίποδα, στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται περιφέρειες με εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις, όπως η Ανατολική και Κεντρική Ιρλανδία (268,3%), το Λουξεμβούργο (244,6%) και η Νότια Ιρλανδία (216,6%). Οι μεγάλες αυτές αποκλίσεις αποτυπώνουν τη διεύρυνση των ανισοτήτων στο εσωτερικό της Ένωσης.
Η πρόκληση για την Ελλάδα παραμένει διττή: αφενός η διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης που επιτρέπουν τη συνολική σύγκλιση με την Ε.Ε., αφετέρου η στοχευμένη ενίσχυση των πιο αδύναμων περιφερειών, ώστε η ανάκαμψη να αποκτήσει πιο ισόρροπο και βιώσιμο χαρακτήρα.