Εκκαθαριστικά-σοκ με διπλό ΕΝΦΙΑ για να “ανοίξει” η αγορά κατοικίας-Στο στόχαστρο 18.000 κλειστά ακίνητα τραπεζών και servicers

Εκκαθαριστικά με διπλάσιο ΕΝΦΙΑ για δεκάδες χιλιάδες κλειστά ακίνητα που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) αναμένεται να αποστείλει η ΑΑΔΕ έως το τέλος Φεβρουαρίου.
Στο στόχαστρο μπαίνουν κατοικίες και διαμερίσματα που παραμένουν αναξιοποίητα, την ώρα που η στεγαστική κρίση και οι αυξήσεις στα ενοίκια πιέζουν νοικοκυριά και νέους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι τράπεζες διαθέτουν περίπου 8.300 ακίνητα, ενώ οι servicers άλλα 11.000. Από αυτά, τα 7.000 είναι οικιστικά, με το συνολικό κόστος του διπλού φόρου να υπολογίζεται σε περίπου 20 εκατ. ευρώ.

Διπλός ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα για να κινηθεί η αγορά κατοικίας
Η σχετική διάταξη ενεργοποιείται από φέτος και θα παραμείνει σε ισχύ έως το 2028, ενώ τα έσοδα από την εφαρμογή του μέτρου θα κατευθυνθούν σε δράσεις για τη στήριξη της στεγαστικής πολιτικής. Με τον διπλό ΕΝΦΙΑ η κυβέρνηση επιχειρεί να «ξεκλειδώσει» χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν εκτός αγοράς και να αυξήσει την προσφορά στέγης προκειμένου να περιοριστούν οι συνεχείς αυξήσεις στα ενοίκια.
Η ΑΑΔΕ έχει ήδη συγκεντρώσει στοιχεία από τις δηλώσεις Ε9, αλλά και από τα μητρώα των τραπεζών, προκειμένου να εντοπίσει ποια ακίνητα παρέμειναν κλειστά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 — ημερομηνία-ορόσημο για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2026. Για να αποφευχθεί η προσαύξηση κατά 100%, το ακίνητο θα πρέπει να έχει ενοικιαστεί ή να έχει χρησιμοποιηθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο έτος.
Με την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης θα καθοριστούν οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου: τα κριτήρια με τα οποία ένα ακίνητο θα χαρακτηρίζεται «κλειστό», οι διαδικασίες δήλωσης της ενοικίασης, αλλά και οι εξαιρέσεις που ενδέχεται να προβλεφθούν για ειδικές περιπτώσεις, όπως ακίνητα υπό ανακαίνιση ή σε περιοχές με περιορισμένη εμπορική ζήτηση.

Καθοριστική η φετινή χρονιά
Η πρώτη καταγραφή από την ΑΑΔΕ έχει αποτυπώσει την πραγματική εικόνα του αποθέματος ακινήτων που διατηρούν οι τράπεζες και οι servicers. Από εκεί και πέρα, η αγορά θα δείξει αν το μέτρο θα λειτουργήσει αποτρεπτικά ή αν θα οδηγήσει πράγματι σε κινητοποίηση και αξιοποίηση. Η απογραφή των ακινήτων αυτών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύει το πραγματικό μέγεθος του αποθέματος κλειστών κατοικιών που βρίσκονται στην κατοχή του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παράλληλα, θα δώσει στην κυβέρνηση ένα εργαλείο για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της αγοράς ακινήτων, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στη μείωση της πίεσης στα ενοίκια.
Η διαδικασία καταγραφής θεωρείται κρίσιμη προκειμένου η επιβολή του διπλού ΕΝΦΙΑ να γίνει στοχευμένα και δίκαια, χωρίς να επιβαρυνθούν άδικα οι φορείς που έχουν ήδη προχωρήσει σε αξιοποίηση της περιουσίας τους. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, με την επιβολή διπλάσιου ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα του χρηματοπιστωτικού τομέα επιχειρείται να συνδεθεί άμεσα η φορολογία με την κοινωνική και οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και να σταλεί το μήνυμα ότι τα ακίνητα δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον αδρανή.
Η φετινή χρονιά θα είναι καθοριστική για την αύξηση της προσφοράς κλειστών ακινήτων στην αγορά. Πρόκειται για ένα μεγάλο στοίχημα από την επιτυχία του οποίου θα εξαρτηθεί εάν μπορεί να αντιμετωπιστεί εν μέρει το οξύτατο στεγαστικό πρόβλημα ή θα λάβει νέες εκρηκτικές διαστάσεις.