Ρεύμα: Αντίστροφη μέτρηση για τα τιμολόγια Οκτωβρίου

• Πού οφείλεται το ράλι στη χονδρική

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την ανακοίνωση των νέων τιμολογίων ρεύματος από τους παρόχους για τον μήνα Οκτώβριο, με φόντο τη σημαντική άνοδο 26,8% που σημείωσαν τον Σεπτέμβριο οι τιμές χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (HEnEx), τον Σεπτέμβριο η μέση τιμή χονδρικής διαμορφώθηκε στα 92,77 ευρώ ανά μεγαβατώρα έναντι 73,15 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Αύγουστο, καταγράφοντας αύξηση 26,8% σε μηνιαία βάση.
Η ανοδική πορεία του ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά συνδέεται μεταξύ άλλων με τη μείωση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής κατά τον προηγούμενο μήνα, με παράλληλη αύξηση της εξάρτησης από το φυσικό αέριο. Συγκεκριμένα, ενώ τον Αύγουστο οι ΑΠΕ κάλυψαν το 51,9% της ηλεκτροπαραγωγής και το φυσικό αέριο το 34,73%, τον Σεπτέμβριο η διείσδυση των ΑΠΕ υποχώρησε στο 48,78%, με το φυσικό αέριο να ενισχύει το μερίδιό του στο 37,04%.

Τα τιμολόγια
Παρά τις πιέσεις από τη χονδρεμπορική αγορά πάντως, εκτιμάται πως οι μεγάλοι πάροχοι θα απορροφήσουν μέρος ή το σύνολο των αυξήσεων, προχωρώντας ακόμα και σε μειώσεις. Είναι ενδεικτικό ότι η Protergia, ο ενεργειακός βραχίονας της Metlen, ανακοίνωσε μείωση για το πράσινο τιμολόγιο Οκτωβρίου από τα 0,159 σε 0,149 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Τον Σεπτέμβριο η ΔΕΗ, που παραμένει ο μεγαλύτερος πάροχος στη λιανική, είχε μειώσει το πράσινο τιμολόγιο κατά 14,9%, στα 0,129 ευρώ ανά κιλοβατώρα από 0,151 ευρώ τον Αύγουστο.
Σε κάθε περίπτωση, η παγιωμένη αβεβαιότητα έχει αρχίσει να επηρεάζει τη συμπεριφορά των καταναλωτών, με την ανησυχία για την πορεία των τιμών να ενισχύει τη στροφή από τα πράσινα προς τα μπλε τιμολόγια. Η τάση αυτή αποτυπώθηκε με σαφήνεια μέσα στο 2024: σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, τα μπλε τιμολόγια αυξήθηκαν εντυπωσιακά από 161.461 σε 800.265 (+395,5%), ενώ τα πράσινα περιορίστηκαν από 5.261.997 σε 4.296.557 (-18,35%), αν και στο τέλος του προηγούμενου έτους αποτελούσαν ακόμη την πλειοψηφία με ποσοστό 72,4%. Κατά την ίδια περίοδο τα κίτρινα κυμαινόμενα τιμολόγια ενισχύθηκαν κατά 68,3%, από 497.257 σε 836.838 παροχές.

Ενας μισθός στο ρεύμα
Η πορεία των τιμολογίων του ρεύματος αποτελεί εύλογα πάγια ανησυχία των καταναλωτών, καθώς υπολογίζεται πως απορροφά από μισό έως και έναν κατώτατο μισθό ετησίως, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα. Σύμφωνα με υπολογισμούς της πλατφόρμας alazorevma.gr, για κατανάλωση περίπου 312 kWh τον μήνα, το ετήσιο κόστος (πάγιο, ενέργεια και ΦΠΑ) ανέρχεται σε 700 ευρώ για ένα μέσο πράσινο τιμολόγιο, σε 540 ευρώ για ένα μέσο σταθερό (μπλε) τιμολόγιο και σε 475 ευρώ για το φθηνότερο μπλε.
Η διαφορά των 225 ευρώ ετησίως αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο του καθαρού κατώτατου μισθού (743 ευρώ), στοιχείο που καθιστά την επιλογή τιμολογίου κρίσιμης σημασίας.

Πονοκέφαλος για τη βιομηχανία
Εκτός από τα νοικοκυριά, το υψηλό ενεργειακό κόστος έχει εξελιχθεί σε σοβαρό εμπόδιο και για τη βιομηχανία, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Το θέμα της μείωσης του ενεργειακού κόστους βρίσκεται στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων μεταξύ κυβέρνησης και ΣΕΒ, με τον πρόεδρο του Συνδέσμου, Σπύρο Θεοδωρόπουλο, να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Όπως αποκάλυψε στη γενική συνέλευση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας, δύο μεγάλα εργοστάσια μελετούν το σενάριο να κλείσουν λόγω του υψηλού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας – μια εξέλιξη που, όπως σημείωσε, θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για την εθνική οικονομία, με δεδομένο το «ειδικό βάρος» των συγκεκριμένων επιχειρήσεων.
Από την πλευρά της κυβέρνησης το ζήτημα χειρίζεται διυπουργική επιτροπή υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, με τη συμμετοχή των υπουργών Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη, Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
Προς το παρόν, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία οριστικοποίησης του εργαλείου στήριξης, στη βάση της πρότασης του ΣΕΒ που παρουσιάστηκε στη Διυπουργική Επιτροπή. Η πρόταση βασίζεται στο ιταλικό μοντέλο ενεργειακού δανείου, το οποίο ενσωματώνει στο σχήμα όχι μόνο τις ενεργοβόρες βιομηχανίες αλλά και άλλους κλάδους. Στο βασικό σενάριο προβλέπεται ότι θα ωφεληθούν περίπου 385 επιχειρήσεις υψηλής και μέσης τάσης – μεταξύ αυτών και αλυσίδες σούπερ μάρκετ – με σταθερή και ανταγωνιστική τιμή για κατανάλωση που φτάνει τις 10 TWh ετησίως, σε ορίζοντα τριετίας. Για τον σκοπό αυτό η κρατική στήριξη θα ανέλθει σε περίπου 285 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Η φιλοσοφία του σχήματος είναι ότι το ποσό θα επιστραφεί σε βάθος χρόνου μέσω ενέργειας που θα παραχθεί από ΑΠΕ, τις οποίες θα χρηματοδοτήσουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις.

«Παράθυρο» επιδοτήσεων σε ΜμΕ και νοικοκυριά
Τέλος, στο «ραντάρ» της κυβέρνησης βρίσκονται και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με το σενάριο επιδότησης να ενεργοποιείται σε περίπτωση νέας εκτόξευσης των τιμών. Ανοιχτό παραμένει επίσης το ενδεχόμενο στήριξης και των λογαριασμών λιανικής, ώστε η μέση τιμή να παραμείνει κοντά στα 0,15 ευρώ/kWh. Με τα σημερινά δεδομένα δεν φαίνεται άμεση ανάγκη παρέμβασης, ωστόσο το εργαλείο παραμένει διαθέσιμο αν οι συνθήκες το απαιτήσουν.