«Ραβασάκια» από την ΑΑΔΕ σε χιλιάδες φορολογούμενους για… λάθη του παρελθόντος

• Ποιοι ελέγχονται

«Σαφάρι» για αδήλωτα εισοδήματα, αδικαιολόγητες καταθέσεις και ύποπτες αποκλίσεις ανάμεσα σε δηλωμένα εισοδήματα και πραγματικές δαπάνες έχει θέσει σε πλήρη εφαρμογή η ΑΑΔΕ, με τις ελεγκτικές υπηρεσίες να επιταχύνουν τους ελέγχους πριν κλείσει οριστικά η δυνατότητα ελέγχου υποθέσεων του 2020.
Η φορολογική διοίκηση σχεδιάζει μέσα στους επόμενους μήνες να αποστείλει χιλιάδες νέες πράξεις προσδιορισμού φόρου και κλήσεις για παροχή εξηγήσεων σε φορολογούμενους που εμφανίζουν ενδείξεις απόκρυψης εισοδημάτων ή αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως οι υποθέσεις της χρήσης 2020, καθώς στο τέλος του 2026 εκπνέει ο χρόνος παραγραφής για μεγάλο μέρος αυτών των εκκρεμοτήτων. Για τον λόγο αυτό, οι ελεγκτικές υπηρεσίες έχουν λάβει εντολή να ολοκληρώσουν άμεσα μαζικές διασταυρώσεις στοιχείων, προκειμένου να προχωρήσουν σε καταλογισμούς φόρων όπου εντοπίζονται αποκλίσεις, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ημερησίας.

Ψηφιακές διασταυρώσεις και τραπεζικά δεδομένα
Τα ηλεκτρονικά εργαλεία που διαθέτει πλέον η ΑΑΔΕ επιτρέπουν τη διασταύρωση μεγάλου όγκου πληροφοριών από διαφορετικές πηγές. Οι ελεγκτές αντλούν στοιχεία από τραπεζικούς λογαριασμούς, κινήσεις POS, ηλεκτρονικές πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, δεδομένα του myDATA, ασφαλιστικά ταμεία, συμβολαιογραφικές πράξεις και δηλώσεις ακινήτων, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα ολοκληρωμένο οικονομικό προφίλ για κάθε φορολογούμενο.
Η βασική στόχευση των ελέγχων αφορά περιπτώσεις όπου το επίπεδο δαπανών και περιουσιακών στοιχείων δεν δικαιολογείται από τα εισοδήματα που έχουν δηλωθεί στην εφορία. Στην πράξη, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να εντοπίσει φορολογούμενους που εμφανίζονται με χαμηλά εισοδήματα αλλά, ταυτόχρονα, πραγματοποιούν σημαντικές δαπάνες ή εμφανίζουν υψηλή τραπεζική δραστηριότητα.
Για τον σκοπό αυτό αξιοποιούνται έμμεσες τεχνικές ελέγχου, όπως η ανάλυση ρευστότητας, η εξέταση της καθαρής θέσης, οι τραπεζικές κινήσεις και οι πληρωμές σε μετρητά. Σημαντικό ρόλο παίζει και το σύστημα BANCAPP, μέσω του οποίου η ΑΑΔΕ αποκτά πρόσβαση σε τραπεζικά δεδομένα και μπορεί να συγκρίνει καταθέσεις, αναλήψεις και συναλλαγές με τα ποσά που έχουν δηλωθεί στις φορολογικές δηλώσεις.
Οι φορολογούμενοι που θα εντοπιστούν με σημαντικές αποκλίσεις αναμένεται να κληθούν να δικαιολογήσουν τα ποσά ή να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, οι φορολογικές αρχές θα προχωρήσουν σε καταλογισμό φόρων, προσαυξήσεων και προστίμων.

Στο στόχαστρο εισοδήματα εξωτερικού και αδήλωτες αποδοχές
Παράλληλα, ενισχύονται οι έλεγχοι για εισοδήματα που αποκτώνται στο εξωτερικό και δεν δηλώνονται στην Ελλάδα. Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί πλέον στοιχεία που διαβιβάζονται μέσω διεθνών μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών, εξετάζοντας τραπεζικούς τόκους, αμοιβές, συντάξεις και άλλες πληρωμές που εμφανίζονται σε ξένες φορολογικές αρχές αλλά δεν αποτυπώνονται στις ελληνικές δηλώσεις.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται ακόμη μισθωτοί και συνταξιούχοι που δεν έχουν δηλώσει αναδρομικά ποσά ή πρόσθετες αποδοχές, ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα εισοδήματα από μισθώσεις, καθώς και επαγγελματίες που εμφανίζουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ παρά την ύπαρξη έντονης οικονομικής δραστηριότητας.
Οι διασταυρώσεις επεκτείνονται και σε ηλεκτρονικά αρχεία βεβαιώσεων αποδοχών, αμοιβών από επιχειρηματική δραστηριότητα, μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων, ενώ αξιοποιούνται και στοιχεία που αφορούν αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Σύμφωνα με φοροτεχνικούς, η διεύρυνση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων σε σχέση με το παρελθόν, καθώς πλέον σχεδόν κάθε οικονομική συναλλαγή αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα που μπορεί να αξιοποιηθεί από τις φορολογικές αρχές.

Αυτοματοποιημένοι έλεγχοι
Την ίδια ώρα, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων αξιοποιώντας αυτοματοποιημένες διαδικασίες ανάλυσης κινδύνου, με στόχο να εντοπίζονται κατά προτεραιότητα οι υποθέσεις που εμφανίζουν αυξημένες πιθανότητες φοροδιαφυγής.
Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για ενίσχυση των φορολογικών εσόδων και περιορισμό της αδήλωτης οικονομικής δραστηριότητας, σε μια περίοδο όπου η φορολογική διοίκηση δίνει ολοένα μεγαλύτερο βάρος στη χρήση ψηφιακών εργαλείων και τεχνολογιών ανάλυσης δεδομένων.
Για χιλιάδες φορολογούμενους, πάντως, το επόμενο διάστημα αναμένεται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς οι έλεγχοι για παλιές εκκρεμότητες εισέρχονται πλέον στην τελική ευθεία πριν από τις παραγραφές.