Συντάξεις: Ένας στους πέντε συνταξιούχους με έως 470 ευρώ

– Οι αυξήσεις δεν έφτασαν ποτέ στην τσέπη

Σημαντικά μειωμένες σε σχέση με την προμνημονιακή περίοδο παραμένουν οι συντάξεις στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία και τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις έως το 2070. Παρότι την περίοδο 2023–2026 καταγράφηκαν διαδοχικές αυξήσεις στις κύριες συντάξεις, αυτές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες που υπέστησαν οι συνταξιούχοι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.

Παρά τις αυξήσεις της τελευταίας τετραετίας, οι απώλειες των προηγούμενων ετών δεν έχουν αποκατασταθεί
Οι κύριες συντάξεις παραμένουν κατά περίπου 20% χαμηλότερες από την προμνημονιακή περίοδο, παρά τις διαδοχικές αυξήσεις των ετών 2023–2026.
Οι επικουρικές συντάξεις υπέστησαν μειώσεις έως και 60% την περίοδο 2010–2016 και εξακολουθούν να είναι πλήρως παγωμένες έως το 2026.
Μέχρι το 2070 προβλέπεται νέα μείωση της τάξης του 17% στις συνολικές συντάξεις, λόγω του τρόπου υπολογισμού που θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου.

Κύριες συντάξεις: Αυξήσεις χωρίς πλήρη ανάκτηση απωλειών
Οι αυξήσεις των κύριων συντάξεων διαμορφώθηκαν σε 7,78% το 2023, 3% το 2024 και από 2,4% το 2025 και το 2026, οδηγώντας σε σωρευτική αύξηση 15,58%. Ωστόσο, παρά τη βελτίωση αυτή, οι κύριες συντάξεις εξακολουθούν να υπολείπονται κατά περίπου 20% των επιπέδων πριν από την περίοδο των Μνημονίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «ΗΔΙΚΑ/ΗΛΙΟΣ» για τον Δεκέμβριο του 2025, περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους (55,2%) λαμβάνουν έως 940 ευρώ καθαρά τον μήνα.
Το 36,3% λαμβάνει έως 658 ευρώ, ενώ το 28,3% περιορίζεται σε ποσά έως 564 ευρώ.
Ένας στους πέντε συνταξιούχους (18%) ζει με έως 470 ευρώ μηνιαίως. Ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων ανέρχεται σε 2.527.531.

Επικουρικές συντάξεις: Μακροχρόνιες απώλειες και πάγωμα
Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η εικόνα στις επικουρικές συντάξεις. Μετά τις μεγάλες περικοπές της περιόδου 2010–2016, που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν έως και το 60%, οι επικουρικές παρέμειναν αμετάβλητες την τετραετία 2023–2026, χωρίς να ενταχθούν στον μηχανισμό αυξήσεων των κύριων συντάξεων.
Το 92% των επικουρικών συντάξεων δεν ξεπερνά τα 300 ευρώ, με το μέσο ποσό να διαμορφώνεται στα 221 ευρώ για σύνταξη γήρατος, στα 129 ευρώ για σύνταξη λόγω θανάτου και στα 139 ευρώ για αναπηρίας. Ο συνολικός αριθμός των επικουρικών αγγίζει τα 1,39 εκατομμύρια.

Προοπτικές έως το 2070: Νέες πιέσεις στο συνταξιοδοτικό εισόδημα
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη μείωση συντάξεων την περίοδο 2022–2070.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για συνολική υποχώρηση της τάξης του 17%.
Η μείωση των μελλοντικών συντάξεων στη χώρα μας οφείλεται σε δύο παράγοντες.
Ο πρώτος είναι η μείωση των συντελεστών αναπλήρωσης των Ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και 4670/2020 (νόμος Βρούτση) σε σχέση με τους συντελεστές αναπλήρωσης πριν από τους μνημονιακούς νόμους, όταν με 40 έτη εργασίας ο συντελεστής αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης διαμορφώθηκε στο 50%.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο της τελευταίας 5ετίας στον μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου του ασφαλισμένου, διάταξη η οποία καθορίστηκε με το πρώτο Μνημόνιο και τον Ν. 3863/2010 και διατηρήθηκε και στους Νόμους 4387/2016 και 4670/2020.
Την ίδια στιγμή, η συνταξιοδοτική δαπάνη στη χώρα μας εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 σε 12% το 2070, όταν στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται ελαφρά αύξηση.