Ασ. Σκόνδρα: Ο πολιτισμός είναι εθνικός πλούτος

“Ζούμε σε έναν κόσμο, που οι αποστάσεις έχουν συμπτυχθεί, η πολυ-πολιτισμική κοινωνία δε γνωρίζει σύνορα και η τεχνολογική πρόοδος ανοίγει νέες μορφές συνύπαρξης και έκφρασης. Δημιουργώντας υποστηρικτικούς φορείς, που καθιστούν τον δημιουργικό τομέα ισχυρότερο και ανταγωνιστικότερο, στηρίζουμε τους ίδιους τους καλλιτέχνες, να δημιουργούν, μέσα σε συνθήκες ασφάλειας και να προβάλλουν τα έργα τους, ευκολότερα σε μεγαλύτερο κοινό”, δήλωσε μεταξύ άλλων από το βήμα της Βουλής η βουλευτής κ. Ασημίνα Σκόνδρα κατά την ομιλία της στην ψήφιση νομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού. Μεταξύ άλλων είπε:
«Ο πολιτισμός αποτελεί αδιαμφισβήτητα, ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της πατρίδας μας. Είναι εθνικός μας πλούτος, για τον οποίο εισπράττουμε τον παγκόσμιο θαυμασμό και μας κατατάσσει σε περίοπτη θέση, στην παγκόσμια πολιτιστική σκακιέρα. Eμείς, οι φορείς αυτής της τεράστιας πολιτιστικής κληρονομιάς, έχουμε υποχρέωση να προστατευσουμε, αλλά και να συνεχίσουμε την καλλιτεχνική δημιουργία. Ο Αμερικανός ιστορικός Γουίλ Ντυράν είχε πει, «ο πολιτισμός δεν κληρονομείται. Κάθε γενιάπρέπει να τον μάθει και να τον κερδίσει από την αρχή».
Σήμερα λοιπόν το Υπουργείο Πολιτισμού, έχοντας όλα αυτά κατά νου, εισάγει το παρόν νομοσχέδιο. Κάνουμε το χρέος μας, στηρίζουμε τους δημιουργούς και την πρόοδο της πολιτιστικής μας παραγωγής. Που, ας μην ξεχνάμε, παράγει και οικονομικό πλούτο και θέσεις εργασίας. Γιαυτό ακριβώς, φροντίζουμε να γίνει και ανθεκτικότερη, να θωρακιστεί με κανόνες, διαφάνεια και σοβαρότητα.
Για πρώτη φορά και πρωτοπορώντας σε διεθνές επίπεδο, η Πολιτεία, αντιμετωπίζει συνολικά, το φαινόμενο της πλαστογραφίας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, αλλά και τη φθορά έργων, που ανήκουν στη δημόσια σφαίρα ή εκτίθενται σε μουσεία και πολιτιστικούς χώρους. Μέχρι σήμερα η ελληνική έννομη τάξη, διέθετε αποσπασματικές ρυθμίσεις, ανεπαρκείς για να καλύψουν τη σύγχρονη πραγματικότητα, της αγοράς τέχνης, τη διεθνή κινητικότητα των έργων και τις νέες μορφές εγκληματικής δραστηριότητας. Τώρα αυτό αλλάζει!
Στον βασικό του κορμό το νομοσχέδιο, καθορίζει με σαφήνεια την καταπολέμηση της κατασκευής, παραποίησης, έκθεσης και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης. Επίσης, την αποτροπή της φθοράς έργων και συλλεκτικών αντικειμένων σε δημόσιους, δημοτικούς και μουσειακούς χώρους.
Εισάγεται ειδικό ποινικό αδίκημα, για την κατασκευή, παραποίηση και διακίνηση πλαστών έργων τέχνης, με ποινές χρηματικές και φυλάκισης και αυστηρότερες κυρώσεις, όταν πρόκειται για έργα μεγάλης αξίας, για κατ’ επάγγελμα δράση ή για οργανωμένη εγκληματική δραστηριότητα. Επαναφέρει τις αυστηρές ποινές για την αρχαιοκαπηλία, που είχαν καταργηθεί επί ΣΥΡΙΖΑ. Και ορθώς προβλέπεται, απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος, σε όσους δραστηριοποιούνται στον χώρο και παραβιάζουν κατάφωρα, την εμπιστοσύνη της αγοράς και των πολιτών.
Ρυθμίζονται ζητήματα δήμευσης, απόδοσης ή καταστροφής πλαστών έργων, με πρόβλεψη για τήρηση ηλεκτρονικού αρχείου. Κι επειδή η αντιπολίτευση επέμενε ότι ο νόμος, δεν είναι προβλεπτικός, εδώ φαίνεται καθαρά η βούληση να αποτρέψει, να τεκμηριώσει, να δημιουργήσει μνήμη και γνώση, χρήσιμα εργαλεία και τώρα και στο μέλλον.
Ιδιαίτερη αξία έχει, η σύσταση του Αυτοτελούς Τμήματος Έργων Τέχνης στο Υπουργείο Πολιτισμού. Θα παρακολουθεί τη διακίνηση πλαστών έργων, θα τηρεί αρχεία, θα λειτουργεί ως θεσμικός κόμβος γνώσης και συντονισμού. Δεν μιλάμε για μια τυπική διοικητική δομή, αλλά για έναν μηχανισμό, που ενισχύει ουσιαστικά την κρατική ικανότητα, να προστατεύει τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία.
Καινοτόμα είναι ακόμη, η σύσταση του Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Για πρώτη φορά θεσμοθετείται, ένα αυστηρό, διαφανές και αξιοκρατικό πλαίσιο πιστοποίησης ειδικών, με συγκεκριμένα προσόντα, εξετάσεις, επιμόρφωση και κώδικα δεοντολογίας. Το Μητρώο θα είναι δημόσιο, ψηφιακό και προσβάσιμο, σημαντικό εργαλείο, για τη Δικαιοσύνη και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Πρόκειται για μια τομή, που προστατεύει τους δημιουργούς, τους συλλέκτες, τους επαγγελματίες του χώρου και, τελικά, την ίδια την αξιοπιστία της ελληνικής αγοράς τέχνης διεθνώς.
Θα θελα να αναφερθώ στις ρυθμίσεις, που αφορούν τη φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Η ελευθερία της έκφρασης, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν μπορεί να εκδηλώνεται με την καταστροφή. Η διαμαρτυρία, δεν νομιμοποιεί τη βεβήλωση. Με τη ρύθμιση αυτή, η Πολιτεία στέλνει σαφές μήνυμα, ότι τα έργα τέχνης είναι δημόσιο αγαθό, προστατεύονται, και όποιος τα καταστρέφει θα λογοδοτεί.
Το νομοσχέδιο βεβαίως δεν είναι μονοθεματικό. Περιλαμβάνει ρυθμίσεις για ιστορικούς κινηματογράφους και με τη σύσταση σχετικού Μητρώου, αναγνωρίζεται η σημασία αυτών των χώρων, ως ζωντανών κυττάρων πολιτισμού στις πόλεις μας. Παράλληλα, οι διατάξεις, για εποπτευόμενους φορείς βελτιώνουν τη διοικητική λειτουργία και ενισχύουν τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα.
Ζούμε σε έναν κόσμο, που οι αποστάσεις έχουν συμπτυχθεί, η πολυ-πολιτισμική κοινωνία δε γνωρίζει σύνορα και η τεχνολογική πρόοδος ανοίγει νέες μορφές συνύπαρξης και έκφρασης. Δημιουργώντας υποστηρικτικούς φορείς, που καθιστούν τον δημιουργικό τομέα ισχυρότερο και ανταγωνιστικότερο, στηρίζουμε τους ίδιους τους καλλιτέχνες, να δημιουργούν, μέσα σε συνθήκες ασφάλειας και να προβάλλουν τα έργα τους, ευκολότερα σε μεγαλύτερο κοινό.
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού, που φέρνει η υπουργός μας, κ. Λίνα Μενδώνη, προστατεύει τη γνησιότητα, τη δημιουργία, την εμπιστοσύνη, την πολιτιστική μας συνέχεια. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αντιμετωπίζει τον πολιτισμό, ως στρατηγικό πεδίο της πολιτικής της. Δεν κάνει πολιτική με λόγια, ευχολόγια και επιφανειακές ευαισθησίες. Καταγράφει πράξεις! Επαναπατρίζει συστηματικά, ελληνικές αρχαιότητες και κλεμμένα πολιτιστικά αγαθά, που ενώ ανήκουν στην Ελλάδα, βρίσκονταν παράνομα σε ξένα μουσεία και συλλογές. Ήδη, πριν από λίγες μέρες επαναπατρίστηκαν, 5 ακόμη σημαντικές αρχαιότητες από το Λονδίνο και θα βρίσκονται πλέον στο μουσείο Πειραιά. Σταθερή εθνική προτεραιότητα βεβαίως, για την οποία πρωτοστατεί, προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι η επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα. Μια διεκδίκηση, που βασίζεται σε ηθικά και νομικά επιχειρήματα και για την οποία, η κ. Μενδώνη, εργάζεται με σχέδιο, μεθοδικότητα και επιμονή. Και θα ήθελα να τη συγχαρώ για τη σοβαρή δουλειά και τα σημαντικά επιτεύγματά, που σημειώνει όλα αυτά τα χρόνια.
Έτσι και σήμερα, καινοτομώντας, με κανόνες και αποφασιστικότητα, διασφαλίζει ότι τα έργα τέχνης θα παραδοθούν αλώβητα στις επόμενες γενιές, και ότι η Ελλάδα προστατεύει έμπρακτα τον πολιτισμό της. Για όλους αυτούς τους λόγους, ψηφίζω το παρόν νομοσχέδιο»