Ο Μυστηρήρωας Ισχόμαχος. Μια διαφορετική εκδήλωση μνήμης στο Λουτρό Σοφάδων

Η καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Γενικό Αρχηγό της Θεσσαλικής Επανάστασης του 1878, «λοχαγό» Κων/νο Δ. Ισχόμαχο, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 12 Μαΐου 2024 στην Τ.Κ. Λουτρού. Στην κεντρική πλατεία, που φέρει το όνομα του ήρωα και όπου βρίσκεται ήδη από το 2002 η προτομή του, η νέα εκλεγμένη δημοτική αρχή Σοφάδων διοργάνωσε μια ακόμη επιτυχημένη εκδήλωση. Με την συνεργασία της τοπικής Κοινότητας και του Συλλόγου των Απανταχού Λουτριωτών «Κωνσταντίνος Ισχόμαχος», πλήθος παρευρισκομένων από την περιοχή Καρδίτσας απέδωσε τις απαραίτητες τιμές στην μνήμη αυτού, που με προσωπικό κόστος και κίνδυνο κράτησε ζωντανή την Επανάσταση και οδήγησε στην απελευθέρωση της Θεσσαλίας.
Μετά την καθιερωμένη επιμνημόσυνη δέηση στο εκεί μνημείο χοροστατούντος του  Αιδεσιμολογιώτατου π. Ηλία Γώγου, η πρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Λουτριωτών Αναστασία Μπαλαμπάνη, στον ρόλο του τελετάρχη της εκδήλωσης, απευθύνθηκε καλωσορίζοντας τους παρευρισκόμενους με μια πατριωτικά εμπνευσμένη ομιλία για το ιστορικό χρονικό της εκδήλωσης από το 2001. Σε αυτήν αναφέρθηκε στις αρχικές πρωτοβουλίες των Αθ. Καρατόλια, Προέδρου του Συνδέσμου Γραμμάτων & Τεχνών Θεσσαλίας, και Νικ. Κουκόσια, τ. Προέδρου Τ.Κ. Λουτρού. Επιπλέον, ευχαρίστησε τους Ν. Ελευθερίου και Η. Καφαντάρη, δήμαρχο και αντιδήμαρχο του τέως δήμου Μενελαΐδος αντίστοιχα, για την αρχική καθιέρωση της εκδήλωσης ενώ μετέφερε και τους χαιρετισμούς του Προέδρου της Πανθεσσαλικής Στέγης Σ. Κούτρα.
Στη συνέχεια, κάλεσε στο βήμα τον Δήμαρχο Σοφάδων Δημοσθένη Κατσή. Ο σύντομος και ζωντανός πανηγυρικός λόγος του Δημάρχου, μεστός σε πατριωτικά μηνύματα, έδωσε τον τόνο και εξήρε την σημασία της εκδήλωσης για την συλλογική Θεσσαλική μνήμη. Ακολούθησε χαιρετισμός του βουλευτή του νομού Καρδίτσας Αριστοτέλη Σπάνια (ΝΔ), που τόνισε την εν γένει πατριωτική και ηρωική παράδοση της περιοχής.
Η φετινή εκδήλωση είχε ως κεντρικό ομιλητή τον Σίφνιο ιστοριοδίφη Αλκιβιάδη Ν. Λεμπέση, που παρουσίασε για πρώτη φορά άγνωστες βιογραφικές λεπτομέρειες του «Μυστηρήρωα Ισχόμαχου» και πτυχές της προσωπικής του ζωής και εκπαίδευσης. Μέσα από την ανάλυση ιστορικών τεκμηρίων, που προέκυψαν από την ιστοριοδιφική έρευνα του ομιλητή, ο λοχαγός Κων/νος Ισχόμαχος (του Δημητρίου) απέκτησε πλέον όχι μόνο αδιαμφισβήτητο πατρώνυμο, επιβεβαιωμένη καταγωγή από την Στενήμαχο της Θράκης αλλά και αποδεδειγμένη σχέση ζωής με το νησί της Σίφνου. Εκεί είδε το πρώτο φως στο χωριό Εξάμπελα το μακρινό 1841, τόπο καταγωγής και της μετέπειτα συζύγου του και μητέρας των παιδιών τους Ιουλίας Προβελέγγιου, αδελφής του εθνικού ποιητή Αριστομένη Προβελέγγιου.
Ο ομιλητής επέλεξε να εστιάσει σε μια χαρακτηρολογική παράθεση ιστορικών ανεκδοτολογικών αναφορών για την συμμετοχή του Ισχόμαχου στην Θεσσαλική Επανάσταση και την μάχη της Ματαράγκας. Ταυτόχρονα όμως ανέδειξε και την σημασία των κρίσιμων προσωπικών αποφάσεων του ήρωα σε ιστορικές στιγμές για την Επανάσταση. Αποφάσεις που έκριναν το τελικό αποτέλεσμα με την ιστορική συνάντηση των Επαναστατών με τους Προξένους των Μ. Δυνάμεων στο Λουτρό Καρδίτσας και που δικαιολόγησαν απόλυτα τον ρόλο του ως Γενικού και Επιτελικού Αρχηγού. Η περιγραφή του δραματικού τέλους και της απόδοσης πάνδημων κρατικών τιμών στην Αθήνα τον Μάϊο του 1888 απλώς επιβεβαίωσαν την δημοφιλία, που απολάμβανε ο μυστηρήρωας και μετέπειτα βουλευτής Λάρισας, αντισυνταγμάρχης Πυροβολικού Κ.Δ. Ισχόμαχος, ανάμεσα στους απλούς Θεσσαλούς της εποχής του, που δεν δίσταζαν να τον αναφέρουν ως «προστάτη» τους. Μια δημοφιλία αναντίστοιχη με την σημερινή αποτίμηση του εν πολλοίς άγνωστου έργου του από τους σύγχρονους συνέλληνες και που εκδηλώσεις σαν αυτή υπενθυμίζουν την πατριωτική οφειλή μας.
Η γραπτή απόδοση της εκτός κειμένου ομιλίας του Αλκ. Λεμπέση έχει αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Σοφάδων (sofades.gr), προσωρινή πηγή αναφοράς για τους ιστορικούς ερευνητές. Με ενέργειες του Δήμου Σοφάδων, η εκδήλωση και η διαφορετική κεντρική ομιλία μεταδόθηκαν για πρώτη φορά ζωντανά στους απανταχού Θεσσαλούς από το Live-Streaming Καρδίτσα, που επιμελείται ο Ευ. Παπαβασιλείου. Αποτέλεσμα ήταν να μπορέσουν να την παρακολουθήσουν και οι Σιφνιοί ενώ τα σχετικά βίντεο παραμένουν διαθέσιμα στο διαδίκτυο (https://youtu.be/YTXASWkGCz4).
Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του Κων/νου Ισχόμαχου από τον Δήμαρχο Σοφάδων Δ. Κατσή, τον Πρόεδρο της Τ.Κ. Λουτρού Χ. Χαντζή, τον Πρόεδρο της Ένωσης Απόστρατων Αξιωματικών Στρατού περιφέρειας Καρδίτσας υποστράτηγο Ε. Παπαστεφανή, τον έφεδρο λοχαγό εκ μέρους του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Στρατού νομού Καρδίτσας Κ. Ντούλια, την Πρόεδρο του Συλλόγου Απανταχού Λουτριωτών Α. Μπαλαμπάνη, την Πρόεδρο του Συλλόγου Γυναικών Λουτρού «ΕΛΠΙ..ΖΩ» Α. Γεωργίου, τον ταμία του Συνδέσμου Σιφνίων 1895 Α. Λεμπέση και την εκπρόσωπο της Ένωσης Αγραφιώτικων χωριών Α. Καμπούρη.
Μετά την τήρηση ενός λεπτού σιγής, η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ιδιαίτερη απαγγελία του Εθνικού Ύμνου από την Λουτριώτισσα Στ. Καφαντάρη και όλους τους παρευρισκομένους. Ακολούθησε μίνι-δεξίωση με παραδοσιακά τοπικά εδέσματα και πίττες, που επιμελήθηκε ο Σύλλογος Γυναικών Λουτρού «ΕΛΠΙ..ΖΩ» με χορηγία του Δήμου Σοφάδων.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν οι τοπικές αρχές και οι αντιδήμαρχοι του Δήμου Σοφάδων Ε. Ευαγγελογιάννης και Χ. Κατσιαντώνης, ο πρόεδρος της Τ.Κ. Σοφάδων Χ. Μαρκατσέλας, αλλά και πατριώτες από την ευρύτερη περιοχή Καρδίτσας, όπως ο γνωστός επιχειρηματίας Β. Τσιγάρας και η Ε. Κοντακτσή, καθώς και ο ποιητής Χ. Κεράνης από την Αθήνα, που εμπνευσμένος από την ανιδιοτελή προσφορά του ήρωα Ισχόμαχου έγραψε και σχετικό (προς δημοσίευση) μακροσκελές βιογραφικό ποίημα: “Της Καρδίτσας το χωριό Λουτρό είχε για αρχηγείο των επαναστατών,/ εκεί υπογράφηκε η ανακωχή και η αμνηστία των οπλαρχηγών,/ με μεσολάβηση στους «ανυπόδητους πειναλέους» των άγγλων προξένων / ήταν αντίθετος με την βασιλεία και την πολιτική ανάμειξη άλλων ξένων” (απόσπασμα).
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε για μια ακόμη φορά η πάνδημη συμμετοχή των πατριωτών Λουτριωτών, που διατηρούν άσβεστη και ζωντανή την μνήμη του περάσματος τού μυστηρήρωα από την περιοχή τους. Πέρα από την Τ.Κ. Λουτρού υπό την καθοδήγηση του Κοινοτάρχη Χ. Χαντζή, για την επιτυχία της εκδήλωσης εργάσθηκαν χωρίς να φεισθούν κόπου και χρόνου οι διοργανωτές εκ μέρους του Δήμου Σοφάδων, με ιδιαίτερες ευχαριστίες να απευθύνονται προς την υπεύθυνη αντιδήμαρχο Σοφία Αλειφτήρα. Για την επιμελητεία της εκδήλωσης εργάστηκαν και οι Ν. Κοντέ και Σ. Ντούλα από το γραφείο Δημάρχου. Οι Σιφνιοί ευχαριστούν τον Δήμαρχο Δ. Κατσή και το Δημοτικό Συμβούλιο Σοφάδων για την ευκαιρία να γνωρίσουν την τοπική Αγραφιώτικη φιλοξενία ελπίζοντας σύντομα να ανταποδώσουν.
Οι ερασιτεχνικές φωτογραφίες που παρουσιάζονται έχουν συγκεντρωθεί από τους παρευρισκομένους ενώ το μεγαλύτερο μέρος τους προέρχεται από τον Λουτριώτη Μάκη Χαρόβα, που με την κάμερά του ετίμησε τον ήρωα Ισχόμαχο.
Η απόδοση τιμών στον «λοχαγό» Κων/νο Ισχόμαχο συνεχίστηκε την 29η Μαΐου 2024, επέτειο της κηδείας του, με επιμνημόσυνη δέηση στον τάφο του, που εντοπίστηκε στο Α΄ Κοιμητήριο Αθηνών. Μια σεμνή τελετή που διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Σιφνίων και με την συμμετοχή εκπροσώπου του Συλλόγου Απανταχού Λουτριωτών «Κωνσταντίνος Ισχόμαχος».